قضاء وقدر ، جبر واختيار ( فارسي ) — الصفحة ١٦٥
ترجمه بحث قضاء وقدر از انتهاى رساله عرشيه شيخ الرئيس
مى آيد ودر ابتداء به واسطه لزوم اين شر چنين تصور مى شود كه مقصود به قصد
أول است وحال آنكه چنين نيست ، بلكه مقصود به قصد ثاني است تا اينكه أو
وساير معلولاتش كه از عقل أول صادر مى شوند از عقل أول متمايز گردند ، ومراد از
لفظ قدر همين معنايى است كه ذكر شد ، وخداوند مى فرمايد : ( أنزلنا من السماء
ماء طهورا لنحيى به بلدة ميتا ونسقيه مما خلقنا انعاما واناسى كثيرا ) ( 1 ) ناظر به
اين مسألة است .
ولكن استقصاء كائنات وبه طور كامل جميع خيراتى كه در كائنات مادي وجود
دارد بقاى آنها بدون ( آب ) ممكن نيست ، وحال آنكه اگر عابدى در آن واقع شود ،
غرق مى گردد ، وهمچنين آتش كه مصالح ومنافع آن براي عالم وجود معين
ومسلم است ودر عين حال هرچه به أو نزديك شود مىسوزاند ، وآنچه كه در اين
عالم است ، اين چنين است . پس معلوم شد خير است كه مقصود به ذات ومنظور به
قصد أول است ، ولكن دخول شر ، بالعرض وبه قصد ثاني مى باشد هر چند همگى
به قدر حق است .
وحمد مخصوص خداوند بخشنده عقل است والهام كننده صواب ودرود
خداوندى بر سيد ابرار محمد وآل اطهارش وصحابي پاكش كه آقا وسرور نيكانند .
* * *
( 1 ) - سوره فرقان ، آية 48 .