قضاء وقدر ، جبر واختيار ( فارسي ) — الصفحة ١٥

قضاء وقدر وشناخت صحيح آيات وروايات

زندگى بهتر ، نابود خواهد شد .

بنابراين ، چون شناخت چگونگى صدور عمل از آدمي زيربناى نظام

قانونگذارى واخلاق به شمار مى رفته ، از اين رو ، اين همه بحث وبررسى درباره

مسألة ( جبر واختيار ) به عمل آمده ويكى از جنجالىترين مسائل اعتقادي

اسلامى ، شمرده شده است .

5 - قضاء وقدر وشناخت صحيح آيات وروايات

از آنجا كه آيات وروايات زيادى در اين زمينه وارد شده ودواعي سياسي وفرقه

خاصي - چنان كه بعدا خواهيم ديد - از ظواهر آنها بهره برداريهاى نادرست مى كردند

از اين رو ، شناخت صحيح آيات وروايات مربوطه ودر نتيجة درك صحيح جهان

بيني اسلامى ، ايجاب مى كرده كه دانشمندان اسلامى به اين مسألة با دقت بيشترى

نگريسته ودر اين زمينه كار بيشترى نمايند .

جهات ياد شده ، به علاوة جلوگيرى از انحرافها وسوء استفاده هايى كه از أصل

اعتقادي ياد شده انجام گرفته وتهمتهايى كه از اين رهگذر به اسلام راستين زده اند ،

مسلمين را وأدار كرد كه از همان سده هاى أول ، در اين زمينه به تحقيق وبررسى

بپردازند تا منطق اسلام راستين را در اين زمينه نشان دهند .

مرحوم سيد جمال الدين أسد آبادي در اين زمينه مىنويسد : ( بايد متذكر شد كه

از جمله سنتهاى جارى الهى در آفرينش ، آن است كه عقائد قلبي ودرونى ، بر

كارهاى جسمي وظاهري ، حكومت مى كند . در واقع هر كار نيك يا بدى ، ناشى از

صلاح يا فساد عقيدة صاحب آن است ! وچه بسا يك عقيدة ، سرچشمه

انديشه هاى گوناگونى شود وأفكار واعمال ديگرى را به وجود آورد ودر نفس ، اثر

خود را باقي بگذارد . وچه بسا بعضي از أصول خير وقواعد كمال ، در تعليم