قضاء وقدر ، جبر واختيار ( فارسي ) — الصفحة ١٤١

راز شرور جهان

نمى كرد تا چه رسد به تأمين مواد غذايى وساير لوازم زندگيشان . پس براي تحقق

چنين خيراتى ، چنان شروري ضرورت دارد .

حاصل آنكه : أولا : شرور ونقايص اين جهان ، لازمه لا ينفك نظام على ومعلولي

آن است وحيثيت شريت آنها - كه بازگشت به جهات عدمي مى كند - ذاتا متعلق

محبت واراده الهى قرار نمى گيرد . وتنها آنها را مى توان بالعرض ، متعلق اراده

وايجاد وقضاء وقدر ، قلمداد كرد .

ثانيا : خيرات جهان بر همين شرور بالعرض ، غالب است وترك خير كثير ، براي

پديد نيامدن شر قليل ، خلاف حكمت ونقض غرض است .

ثالثا : همين شرور قليل ونسبى وبالعرض هم فوايد زيادى دارد كه به بعضي از

آنها اشاره شد . وهر قدر بر دانش بشر افزوده شود ، بيشتر از حكمتها واسرار اين

جهان آگاه مى گردد .

مرحوم علامه طباطبائى - رضوان الله تعالى عليه - بحثي را تحت عنوان ( خير

وشر وسعادت وشقاوت ) بيان نمود كه به لحاظ جامعيت واختصار ، ذكر مى كنيم

( شك نيست كه در جهان مادة ، شر وفساد وبدبختيها وناكاميهاى بسيارى

موجود است كه هيچ گونه ترديدى در واقعيت آنها نمى توان داشت . واز سوى

ديگر ، جهان واجزاى جهان در واقعيت وهستى خود مستند به خداى جهان

است ، خدايى كه همه براهين وجودش أو را وجودي آراسته با هر كمال ، وپاك از

آلايش هر ناروايى ، معرفى مى كند .

وروشن است كه اين دو مطلب ( واقعيت شر وفساد وتنزه واجب ) در بادي نظر

با هم وفق نمى دهد . يا خدائى بايد در كار نباشد يا اگر باشد هستى هاى پر از شر

وفساد به وى مستند نبايد باشد .

اين مطلب را در صورت اشكال با يكى از دو تقرير مى توان در آورد .