قضاء وقدر ، جبر واختيار ( فارسي ) — الصفحة ١٠٦

نظريه أول

نظريه أول

أو نباشد ، يا از حوزه قانون عليت خارج بوده باشد ودر مقابل آن ، عرض اندام

كند ، تصور ندارد . پس تغيير وتبديل سرنوشت به معناى قيام عاملي در نقطه مقابل

قضاء وقدر يا در جهت مخالف قانون عليت ، محال وممتنع است .

واما تغيير سرنوشت به معناى اينكه عاملي كه خود نيز از مظاهر قضاء وقدر

الهى وحلقه اى از حلقات عليت است ، سبب تغيير وتبديل سرنوشتى بشود وبه

عبارت ديگر : تغيير سرنوشت به موجب سرنوشت وتبديل قضاء وقدر به حكم

قضاء وقدر ، هر چند شگفت ومشكل به نظر مى رسد اما حقيقت است .

در مورد سرنوشت حتمي وغير حتمي ، تفسيرهاى گوناگونى كرده اند كه

معروف ترين آنها عبارتند از :

نظريه أول

هر پديده اى كه علل وأسباب ويژه اى دارد ، چنانچه همه آنها در وقت

مخصوص به خود ، وجود پيدا كند ، قضاء وقدر الهى نسبت به آن پديده در آن

وقت ، حتمي وقطعي خواهد بود ، ولى اگر در آن وقت به خاطر آماده نبودن همه

أسباب وعلل ويا پديد آمدن موانع ، پديد نيايد ، قضاء وقدر الهى نسبت به آن در

آن وقت ، غير حتمي خواهد بود ، گرچه براي كسى كه از حقايق أمور ناآگاه است ،

جلوه حقيقي داشته باشد .

مثلا پزشكى ، شخصي را مورد معاينه قرار مى دهد ، از لحاظ توانائى جسمي

وروحي ، عمر صد سأله را به أو نويد مى دهد ، چنين شخصي كه استعداد وآمادگى

عمر صد سأله را دارد ، چنانچه تمام شرايط وأسباب وعوامل زندگى تا صد سال ،

برايش فرآهم گردد وعوامل نابودى از أو دور شود ، برايش عمر صد سأله سرنوشت

قطعي خواهد بود ، واگر نه با آن كه ظواهر امر ، چنين عمرى را اقتضاء مى كرده ،