نهج البلاغة ( فارسي ) — الصفحة ١٢

مقدمهء مترجم

وزرا آمده است ولى او مردى منيع الطبع و توانگر بود و مدح را به خاطر گرفتن صلات و جوايز نمىسرود . چنان كه حنا الفاخورى ( تاريخ ادبيات زبان عربى ، ص 491 ) اديب معاصر عرب گويد : مدايح او وسيله اى بود براى رسيدن به اغراض سياسى و همراهى با جريان احوال . همچنين ، نزديك شدنش به وزرا و ملوك براى منافع مادى نبود بلكه مىخواست در مشكلات سياسى به عنوان زعيمى صاحب اهميت شركت داشته باشد و حتى روزى بر تخت خلافت فرا رود . در اين راه به موفقيتهايى نايل آمد ، چنان كه توانست ميان حجاز و عراق و ايران و عراق و شام و عراق مناسباتى برقرار كند . رضى ، در يكى از مدايح خود ، القادر بالله را در روزى كه بار عام داده بود و بيشتر حاضران ، حجاج خراسان بودند ، چنين مىستايد :

و برزت فى برد النبي و للهدى

نور على اسرار وجه مشرق . . .

و در پايان قصيده گويد :

عطفا امير المؤمنين فانّنا

فى دوحة العلياء و لا نتفرق

ما بيننا يوم الفخار تفاوت

ابدا كلانا فى المعالى معرق

الا الخلافة ميّزتك فاننى

انا عاطل منها و انت مطوق

( ديوان ، ص 42 ) شريف رضى در روز ششم محرم سال 406 ديده از جهان فرو بست . او را در خانه اش ، در محلهء كرخ بغداد - كه ساكنان آن همه از شيعيان بودند - به خاك سپردند .

با دفن او همهء آمال و آرزوهاى گسترده اش به خاك رفت . هنگام تجهيز و حمل جنازه اش برادرش علم الهدى ، سيد مرتضى ، به مشهد امام موسى الكاظم پناه برد زيرا تاب ديدن جنازهء او را نداشت .

رضى در علوم قرآنى ، تعمقى شگرف داشت و در كلام و لغت و نحو متبحر بود .

وى ، مكانى را به نام « دار العلم » ترتيب داده بود و جمعى از طالبان علم در آنجا درس مىخواندند و او ما يحتاج آنها را از دارايى خود مىپرداخت .

از آثار اوست : مجازات الآثار النبويه و ديگر حقايق التأويل و متشابه التنزيل و ديگر