الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٩٤

2 - چگونه كوه بالاى سر بنى اسرائيل قرار گرفت

يهود به بهانه اينكه تكاليف مشكلى براى آنان آورده ، بناى نافرمانى و سركشى گذاشتند ، خدا هم فرشتگان را مامور كرد ، تا قطعه عظيمى از كوه طور را بالاى سر آنها قرار دهند .

در اين هنگام موسى ع اعلام كرد چنانچه پيمان ببنديد و به دستورات خدا عمل كنيد و از سركشى و تمرد توبه نمائيد اين عذاب و كيفر از شما بر طرف مىشود و گرنه همه هلاك خواهيد شد .

آنها تسليم شدند و تورات را پذيرا گشتند و براى خدا سجده نمودند ، در حالى كه هر لحظه انتظار سقوط كوه را بر سر خود مىكشيدند ، ولى به بركت توبه سر انجام اين عذاب الهى از آنها دفع شد « .

همين مضمون در آيه 93 بقره و 154 نساء و 171 اعراف با مختصر تفاوتى آمده است .

يادآورى اين نكته در اينجا نيز ضرورى است كه در چگونگى قرار گرفتن كوه بالاى سر بنى اسرائيل جمعى از مفسران معتقدند كه به فرمان خداوند ، طور از جا كنده شد و همچون سايبانى بر سر آنها قرار گرفت ( 1 ) .

در حالى كه بعضى ديگر مىگويند : زلزله شديدى در كوه واقع شد و چنان كوه به لرزه درآمد كه افرادى كه پائين كوه بودند ، سايه قسمتهاى بالاى آن را بر سر خود مشاهده كردند و احتمال مىدادند هر لحظه ممكن است بر سر آنها فرود آيد ، ولى به لطف الهى زلزله آرام گرفت و كوه به جاى خود قرار گرفت ( 2 ) .

اين احتمال نيز وجود دارد كه قطعه عظيمى از كوه به فرمان خدا بر اثر زلزله و صاعقه شديد از جا كنده شد ، و از بالاى سر آنها گذشت به طورى كه چند لحظه ، آن را بر فراز سر خود ديدند و تصور كردند كه بر آنها فرو خواهد افتاد .

( 1 ) مجمع البيان و جمعى ديگر از تفاسير ( ذيل آيه 171 - اعراف ) . ( 2 ) المنار ذيل آيه مورد بحث .