الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٧٩

پاسخ به دو سؤال [ خداوند چگونه اين علوم را به آدم تعليم نمود ؟ ]

بتوانند سخن بگويند .

و در پاسخ سؤال دوم بايد توجه داشت كه ملائكه آفرينش خاصى داشتند كه استعداد فراگيرى اينهمه علوم در آنها نبود ، آنها براى هدف ديگرى آفريده شده بودند ، نه براى اين هدف ، و به همين دليل فرشتگان بعد از اين آزمايش واقعيت را دريافتند و پذيرفتند ، ولى شايد خودشان در آغاز فكر مىكردند براى اين هدف نيز آمادگى دارند ، اما خداوند با آزمايش علم اسماء تفاوت استعداد آنها را با آدم روشن ساخت .

باز در اينجا سؤال ديگرى پيش مىآيد كه اگر منظور از علم اسماء علم اسرار آفرينش و فهم خواص همه موجودات است پس چرا ضمير « هم » در جمله « ثم عرضهم » و « اسمائهم » و كلمه « هؤلاء » كه معمولا همه اينها در افراد عاقل استعمال مىشود در اين مورد به كار رفته است ؟

در پاسخ مىگوئيم :

چنين نيست كه ضمير « هم » و كلمه « هؤلاء » منحصرا در افراد عاقل به كار برده شود بلكه گاهى در مجموعه اى از افراد عاقل و غير عاقل و يا حتى در مجموعه اى از افراد غير عاقل نيز استعمال مىشود ، چنان كه يوسف ع در باره ستارگان و خورشيد و ماه گفت « رَأَيْتُهُمْ لِي ساجِدِينَ » : « من در خواب ديدم همه آنها براى من سجده مىكنند » ( سوره يوسف آيه 4 ) .