ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣١
ناتوانى مكتبهاى فلسفى از اصلاح انسانها دليل ديگرى است براى اثبات ضرورت رسالت انسانى
به صورت علمى در آمد كه فاقد موضوع اصلى خويش يعنى روح انسان بود ، اين روانشناسى فقط به مكانيسم واكنشسازىها و غرايز علاقمند بود و پديده‌هاى بسيار ويژهء انسانى نظير عشق ، منطق ، وجدان و ارزشها كارى نداشت ( 1 )
.
ناتوانى مكتبهاى فلسفى از اصلاح انسانها دليل ديگرى است براى اثبات ضرورت رسالت انسانى
ناتوانى مكتبهاى فلسفى از اصلاح انسانها دليل ديگرى است براى اثبات ضرورت رسالت انسانى
قرون و اعصار گذشته شاهد بروز مكتبهاى فلسفى و اجتماعى گوناگونى در بارهء « انسان چيست و چه بايد بشود » بوده است .
از آغاز دوران رنسانس ( نهضت علمى و جهان بينى بطور عموم ) به اين طرف دوشادوش گسترش علوم طبيعى ، شاهد به وجود آمدن مكتبهاى مختلف در فلسفه و معارف انسانى مىباشيم .
اين دانشها و بينشها در دگرگون ساختن ديدگاه انسانها در دو قلمرو انسان و طبيعت تأثيرات فراوانى بوجود آورده است . با اين حال نه تنها موجب پيشرفتى در اصلاح وضع انسانها نگشته است ، بلكه تناقضها و جنگ و پيكارهاى فلسفى و ايده ئولوژيك زيادى را ببار آورده و باعث بروز مكتبهاى بد بينى و يأس نيز گشته است .
به نظر مىرسد چند عامل مهم در ناتوانى مكتبهاى فلسفى از اصلاح حال انسانها مؤثر بوده است ، ما ببعضى از آن عوامل اشاره مىكنيم : عامل يكم - تعدادى از مكتبهاى فلسفى كارى جز گسترش آگاهى علمى به مسائل كلَّى انجام نمىدادند ، يعنى مثلا علم به تحقيق در بارهء عناصر تركيب كنندهء عالم طبيعت مىپرداخت ، فلسفه بحث در ماهيت عناصر را مورد بحث قرار مىداد همچنين دانش مىكوشيد خواص و نتايج حركت و تحولهاى فيزيكى و شيميايى را كشف كند و فلسفه توصيف و معناى كلَّى حركت و ارتباط آن را با موضوعات كلَّى ديگر به عهده مىگرفت .
و همين توصيف علمى را در بارهء انسان هم اجرا ميكرد و مسلم است كه وقتى
( 1 ) روانكاوى و دين - اريك فروم - ترجمهء آقاى نظريان ص 13 .