ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٣٨

من با چشمى به اين دنيا مىنگرم كه شايستهء آن است

* ( « كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ ثُمَّ إِلَيْنا تُرْجَعُونَ » ) * ( 1 )

.

( هر نفسى چشندهء مرگ است و سپس بسوى ما برمىگرديد ) .

با چشيدن اين ساغر شخصيت آدمى از زنجير محسوسات و كون و فساد و وابستگىهاى طبيعت رها مىشود و وارد مسير ديگرى مىگردد .

اين اصل با دلايلى قوى روشن شده است و احتياجى بتفصيل در اين مبحث نداريم .

اكنون مىپردازيم به تفسير جملهء امير المؤمنين ( ع ) كه مىفرمايد : « زندگى من زير سپر محكمى از مشيت الهى است » . يعنى من كه در مجراى مشيت الهى تجسّم يافته در قوانين عالم هستى قرار گرفته‌ام ، در بارهء مرگم آزادى ندارم كه آن را پيش بكشم يا عقبتر بزنم ، زيرا مقدار معين زندگى من از آغاز گرفته تا پايان ، با ارادهء خداوندى كه قوانين هستى جلوه گاه آنها است ، تنظيم و تأمين شده است ، اگر پايان زندگى مقدر من فرا رسد ، كيست كه بتواند قانون الهى را بشكند و آن را بتأخير بياندازد ، و اگر زندگى مقدر من امتدادى داشته باشد ، باز كدامين قدرت است كه بتواند سدّى در مقابل جريان زندگى من ايجاد نمايد . پس بهر حال وحشت و هراس از مرگ براى من نامفهوم است .

12 - « انَا كابُّ الدُّنيا لِوَجهِها وَقادِرُها بِقَدَرها وَناظِرُها بِعَينِها » ( 2 )

.

( من اين دنياى فريبنده را برويش انداخته‌ام ، من اين دنيا را با اندازهء خود محاسبه كرده‌ام و من به اين دنيا با چشمى مىنگرم كه شايستهء آن است . )

من با چشمى به اين دنيا مىنگرم كه شايستهء آن است

من با چشمى به اين دنيا مىنگرم كه شايستهء آن است

واقعيت هر چيزى را مىتوان با ديدهاى گوناگون در حوزهء شناسائى وارد نمود ( 3 )

. همواره واقعيت جهان هستى و اجزاء و روابط آن را مردم عموما و جهان

( 1 ) العنكبوت آيهء 57 .

( 2 ) ط 126 ج 2 ص 14 .

( 3 ) بحث واقعيت و حقيقت در يكى از مجلدات تفسير مثنوى مطرح شده است ، بفهرست مراجعه شود .