نهج البلاغة ( فارسي ) — الصفحة ٥٢٣

به اميران لشكر

[ 24 ] هر كه با بدان نشيند ، اگر نيز طبيعت ايشان در او اثر نكند به طريقت ايشان متهم گردد . ( سعدى ، « گلستان » ، باب هشتم ) .

[ 25 ]

هر كجا داغ بايدت فرمود

چون تو مرهم نهى ندارد سود

( سنايى )

[ 26 ]

از قضا سر كنگبين صفرا نمود

روغن بادام خشكى مىفزود

( مولوى ، مثنوى نيكلسن ج 1 ص 5 ) .

[ 27 ] پائيدن : انتظار داشتن .

[ 28 ] بالنده : روينده ، نمو كننده .

[ 29 ] مضمون جمله ، آيهء 34 سورهء فصلت .

[ 30 ] هر گزندى توانى به دشمن مرسان كه باشد كه وقتى دوست شود ( سعدى ، « گلستان » ، باب هشتم ) .

[ 31 ] با او چنان رفتار كن كه هميشه تو را بر او حقى بود ، و جاى اعتراضى براى وى بر تو نماند .

[ 32 ]

رنج طلب را همه بر خود مگير

يطلبك الرّزق كما تطلبه

( جامى )

[ 33 ] تازيانه بر او زدن .

[ 34 ] پائيدن : مراقبت كردن ، التفات كردن .

[ 35 ] نظير : نه هر تير كه از كمان جهد به نشانه رسد .

[ 36 ] مشورت با زنان تباه است . ( سعدى ، « گلستان » ) .

[ 37 ] يا رستن : توانستن .

[ 38 ] فلا تعد بكرامتها نفسها و لا تعطها أن تشفع عندك لغيرها ( عيون الانباء ، ابن قتيبة .

كتاب النساء ج 4 ص 79 طبع دار الكتاب از ابن مقفع )

نامهء 32

[ 1 ] ترجمهء لفظ به لفظ : به پاشنه‌هاشان بازگشتند .

نامهء 33

[ 1 ] مغرب را شارحانى چون ابن ابى الحديد و ابن ميثم ، شام گرفته‌اند . در حالى كه مغرب در اصطلاح جغرافيدانان اسلامى ، حدّى معين دارد . در « طبرى » ذكر حكومت قثم بر مكه آمده ولى از نامهء امام به وى نشانى نيست . نامه نشان مىدهد كه مقصود از اين