نهج البلاغة ( فارسي ) — الصفحة ٥٠٩

به اميران لشكر

خطبهء 222

[ 1 ] مردمانى كه بازرگانى و خريد و فروخت آنان را از ياد خدا باز نمىدارد ( نور : 37 ) .

[ 2 ] توختن : حاصل كردن ، فراهم آوردن .

[ 3 ] أيّام اللَّه به نعمت و نقمت ، هر دو تفسير شده رجوع شود . به ( التبيان ذيل آيه 5 سورهء ابراهيم ) .

[ 4 ] مقام محاسبهء نفس .

[ 5 ] مقام توبه .

[ 6 ] مقام عفو پروردگار .

[ 7 ] تاريك .

خطبهء 223

[ 1 ] اى انسان چه چيز تو را به پروردگارت مغرور كرده است ( انفطار : 6 ) .

[ 2 ] ناپژمان : مأنوس .

[ 3 ] مضمون آيهء 97 سورهء اعراف : * ( أَ فَأَمِنَ أَهْلُ الْقُرى أَنْ يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنا بَياتاً وَهُمْ نائِمُونَ ) * .

[ 4 ] حادثه‌هاى جهان كه بر همه آشكار است ، و بايد از آن پند بگيرند . ليكن آدمى از بى خبرى آن را نديده مىگيرد .

خطبهء 226

[ 1 ] ديرباز : دراز مدت ، كانت لاتتال لعظمها « ابن ميثم » .

[ 2 ] انباشته : پر ميان پر . « نمارق » جمع « نمرقه » به معنى بالش است ، « و نمارق مصفوفة » بالشهاى كنار هم نهاده ( غاشيه : 15 ) .

[ 3 ] يونس : 30 .

خطبهء 228

[ 1 ] اختلاف است كه مقصود امام ( ع ) كيست ؟ عمر ، ابو بكر ، يا يكى از صحابهء رسول خدا ( ص ) كه پيش از فتنه در گذشته است .

[ 2 ] در بعض نسخه‌ها به جاى « بلاء » ، « بلاد » آمده .

[ 3 ] به صلاح آوردن : بهبود بخشيدن .