نهج البلاغة ( فارسي ) — الصفحة ٤٨١

به اميران لشكر

خطبهء 122

[ 1 ] رجوع كنيد به خطبهء پنجاه و ششم : و لقد كنّا مع رسول اللَّه ( ص ) .

خطبهء 124

[ 1 ] هنگامى كه نيزهء دشمن فرود مىآيد . اين سو و آن سو برويد .

[ 2 ] ابن ميثم ، و به پيروى از او بعض مترجمان فارسى اين فقره را به خلاف معنى كرده‌اند و چنان پنداشته‌اند كه دستور امام نيزه زدن است ، نه خود را از آسيب نيزه نگاهداشتن ، حالى كه ظاهر جمله‌ها بر خلاف اين پندار است ، و حقّ چنان است كه ابن ابى الحديد معنى كرده . نيز در لسان العرب است : الطَّعنة تمور ، گاهى كه بن نيزه اين سو آن سو گردد .

[ 3 ] آهيختن : كشيدن .

[ 4 ] اشارت است به آيه 31 سورهء محمّد ، * ( وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجاهِدِينَ مِنْكُمْ وَالصَّابِرِينَ وَنَبْلُوَا أَخْبارَكُمْ ) * .

[ 5 ] اين بيت از شاعرى اسدى مؤيّد گفتهء رضى است :

أبا حكم هل أنت عمّ مجالد

و سيّد أهل الأبطح المتناحر

( لسان العرب ، ذيل نحر )

خطبهء 125

[ 1 ] شايد اشارت بدين آيه است : * ( « وَإِذا دُعُوا إِلَى الله وَرَسُولِه لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ مُعْرِضُونَ ) * . ( نور : 48 ) .

[ 2 ] نساء : 59 .

[ 3 ] اولى در عربى صفت تفضيلى است ولى در زبان فارسى ، صفت مطلق است .

« هلاك من اولىتر است ، از خون بيگناهى ريختن . » ( سعدى ، گلستان ) .

خطبهء 126

[ 1 ] ما سمر سمير : روز و شب .

خطبهء 127

[ 1 ] مرد زندار ، و زن شوهردار محصنه است .

[ 2 ] مرد بى زن ، و زن بى شوهر ، غير محصنه ، نامحصنه است .