نهج البلاغة ( فارسي ) — الصفحة ٤٥٦

به اميران لشكر

عثمان را در روزهاى در بندان وى هيچگونه يارى نكردند .

[ 2 ] خشك

[ 3 ] چيزى را مىخواهند كه وقت آن گذشته . كار خلافت پايان يافته است و آنان با امام وقت به رغبت بيعت كرده‌اند .

خطبهء 23

[ 1 ] قمار باز .

[ 2 ] در جاهليّت رسم چنان بود كه مردى پيش مىآمد و مىگفت : چه كسى در بهاى شترى كه كشته مىشود : شريك خواهد شد ؟ جمعى فراهم مىشدند و شترى مىخريدند و مىكشتند ، پس به نام شريكها قرعه مىزدند ، سهم هر كس كه بيرون مىآمد ، بهاى شتر از گردن او مىافتاد ، و از گوشت بهره مىبرد . همچنين قرعه مىزدند تا يك تن باقى مىماند ، و بهاى شتر بر او بود ، و از گوشت شتر بهرى نداشت . ( كشف الاسرار و عدة الابرار ، ج 3 ص 225 ، و رجوع كنيد به ( روض الجنان و روح الجنان فى تفسير القرآن ، ذيل آيه 9 سورهء مائده ) .

[ 3 ] ظاهرا ناظر است به اين آيه : * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا الله حَقَّ تُقاتِه ) * ( آل عمران : 102 ) .

خطبهء 25

[ 1 ] فرمان من بر آنان روان است .

[ 2 ] كه كانون توطئه و تحريك شده ايت بعض مترجمان فارسى جملهء « تهبّ اعاصيرك » را خبر « تكونى » گرفته‌اند در حالى كه اين جمله حاليه است و خبر « تكونى » « فقبّحك اللَّه » است .

[ 3 ] اگر جز تو در فرمان من نباشد .

[ 4 ] ظرف

[ 5 ] از آن بهره‌اى ناچيز نصيب دارم .

خون مىخورم و ليك نه جاى شكايت است

روزىّ ما ز خوان كرم اين نواله بود

[ 6 ] از بردن آويزه ( چنگك ) آن هم چشم نمىپوشيد ، و مقصود اين است كه به هيچ وجه شايسته اعتماد نيستند .

[ 7 ] بنو فراس بن غنم بن ثعلبه به دلاورى مشهور بوده‌اند .

[ 8 ] شعر از ابو جندب هذلى است .