نابغه فقه وحديث ، سيد نعمت الله جزائري — الصفحة ٧٦

چاپى صفحه 788 به ( الحواشى على القرآن = العقود والمرجان ) تبديل شده .

نگارنده گويد : همان عقود المرجان نام كتاب است كه مؤلف نوشته و در نسخه‌هاى متعدد تفسير مذكور ، تصريح به آن شده است .

محدث قمى به عنوان حواشى قرآن آن را ياد كرده است ( 1 ) .

تاريخ فراغ از تأليف اين تفسير بعد از نماز جمعه 16 - ع 2 - 1102 بوده . يك نسخه مورخ 1203 به خط سيد محسن شيخ الاسلام ( 2 ) و نسخه‌هاى ديگرى موجود است .

شيخ محمد نجار كه از شاگردان مؤلف است اين حواشى را در سه جلد تدوين نموده ( 3 ) و نسخه‌اى از آن در كتابخانه شيخ موجود است .

در عصر ما نيز مرحوم سيد آقا امام ( 4 ) اين تفسير را با مراجعه به مصادرى كه از آنها نقل شده در يك مجلد بزرگ تدوين نموده و ديباچه‌اى مختصر براى آن نوشته و آن را تحرير العقود في تفسير كلام المعبود ناميده ، اما بعدها از آن ديباچه و نام منصرف گرديد و دور آن را خط كشيد .

العقود والمرجان : به عقود المرجان مراجعه شود .

26 - الغاية القصوى : در نحو ، قبل از پانزده سالگى آن را نوشته ، در مفتاح اللبيب در مبحث اشتغال مواردى را كه نصب اسم لازم است شمرده و تفصيل را حواله به اين كتاب نموده است . متأسفانه اين كتاب مفقود است و مورخان نيز نام


( 1 ) فوائد الرضوية : 624 . ( 2 ) و ( 4 ) از افاضل سادات جزائرى بوده‌اند و در شجره مباركه مذكورند . ( 3 ) تذكره شوشتر : 58 ، و تحفة العالم : 97 .