نابغه فقه وحديث ، سيد نعمت الله جزائري — الصفحة ٧١

خواص آن را با ضم اول و فتح دوم بر وزن هنر تلفظ مى كنند غلط است ; زيرا كه به

معنى سه شب اول ماه است كه با جزء دوم نام و موضوع كتاب بى مناسبت است .

شرح احتجاج طبرسى : نام آن قاطع اللجاج است .

شرح استبصار : كشف الاسرار نام آن است .

شرح اعتقادات صدوق : اصل آن كه در اول بحار و جاهاى ديگر عقائد صدوق ناميده شده مكرر به چاپ رسيده است اين شرح را صاحب ايجاز المقال كه معاصر سيد نعمت اللّه بوده ، به وى نسبت داده و گفته ، در وقت تأليف اين كتاب ( إيجاز المقال ) در ذى القعده 1099 مشغول شرح عقائد ابن بابويه است .

صاحب رياض العلماء در شرح حال جدّ اعلى تمام عبارت ايجاز المقال را نقل كرده و در اواخر گفته به طورى كه از شخصى مورد اعتماد شنيده‌ام ، شرح اعتقادات صدوق هم از مؤلفات او است . گويا در اواخر ترجمه ، عبارت ايجاز المقال را فراموش كرده است .

علامه تهرانى فرموده شرح اعتقادات صدوق در فهرست مؤلفات سيد نعمت اللّه مذكور است ( 1 ) .

مقصود ايجاز المقال ، يا رياض الابرار است ; زيرا كه خود سيد نام آن ( شرح اعتقادات صدوق ) را نبرده و در اجازه كبيره و تذكره شوشتر و تحفة العالم نيز مذكور نيست .

شرح تائيه دعبل : قصيده‌اى كه معروف است دعبل در محضر امام هشتم ( عليه السلام ) آن را خوانده . اين شرح را علامه امينى ( 2 ) به وى نسبت داده و صاحب

( 1 ) الذريعة 13 : 102 . ( 2 ) الغدير 2 : 362 .