نقدى بر مثنوى ( فارسي ) — الصفحة ٥٢١
رساله مرحوم آيت اللّه مصلاّيى در نقد مثنوى
رساله مرحوم آيت اللّه مصلاّيى در نقد مثنوى
باسمه تعالى
حاج على اكبر مصلائى فرزند حاج ميرزا محمدعلى فرزند علاّمه حاج ميرزا ابراهيم است . جدّ مصلاّئى از احفاد شيخ مفيد قدّس سره مىباشد كه بعد از فتنه افاغنه براى احياى مراكز علمى از عراق به ايران سفر نمود . وى ابتدا در كرمان و سپس در يزد ساكن گرديد .
پدر مرحوم مصلاّئى در محلّه‌اى از محلاّت يزد به نام مصلاّى عتيق سكنى گزيد و در مسجد همان محلّه به امامت مشغول گشت ، از اين رو وى و فرزند او به نام مصلائى شهرت يافتند .
و اما ميرزا على اكبر مصلاّئى مؤلّف رساله در ردّ مثنوى از برزگانِ شاگردانِ شيخ انصارىقدّس سره مىباشد . وى فردى فقيه ، اصولى ، متكلّم ، و شاعر است كه جدّ ما سيد محمد ، كه از شاگردان برجسته وى مىباشد ، از وى به استادِ اكبر تعبير مىكند .
پدر اينجانب درباره وى گفته است : « الاورع الاتقى وحيد عصره و فريد اوانه . » ( پرهيزكارترين ، با تقوىترين ، يگانه زمانش ، سرآمد دورانش . . . ) .
مرحوم مصلائى زندگانى به غايت زاهدانه داشت و چه بسا از دسترنج خود روزگار را مىگذراند ، و با همه مقام علمى به وسيله پينه دوزى يا كفش دوزى ( ترديد از مؤلف است ) و نماز استيجارى زيور علم را با عرق جبين و كدّ يمين جلاى بيشتر مىداد ، و زيب دانش را در لباس قناعت جلوه ديگرى مىبخشيد .
بالاخره اين شخصيّت بزرگ بعد از عمرى زندگانىِ عالمانه و زاهدانه در سن هشتاد و سه سالگى بدرود حيات گفت و در بقعه امامزاده جعفر مدفون گرديد .
مرحوم مصلائى ظاهراً تأليف‌هاى زيادى داشته كه گويا دست حوادث و بىتوجّهى برخى ، نشانى از آنها باقى نگذاشته است .
تنها چند اثر از اين عالِم سخت كوش ( تا آنجا كه من مىدانم ) اكنون موجود است :
1 - رساله در ردّ مثنوى .
2 - كتابى در فقه .
3 - منظومه‌اى در مناسك حج كه مناسكِ استاد خود شيخ انصارى را به نظم در آورده است و با اين شعر آغاز مىگردد :
باسم إله البلد الحرام * و جاعل الاحلال و الاحرام
و با اين دو شعر پايان مىپذيرد :
و احمد الله على الامداد * مصلّياً على اولى الرشاد
محمد و آله الاطائب * و صحبه الاتباع فى النوائب
3 - منظومه ديگرى كه تهذيب تفتازانى را به شعر درآورده است و چنين آغاز مىشود :
الحمدلله العلى الهادى * ذى المجد و الاحسان و الايادى
و چنين پايان مىپذيرد :
و كان فى ستين و اثنتين * من بعد الالف ثم مأتين
اين دو منظومه به خط جدّ ما نزد ما موجود است .