نقدى بر مثنوى ( فارسي ) — الصفحة ٣١٩

سماع ( غناء )

و در اخبار است كه : يتّخذون القرآن مزامير ( 1 ) ، و در حديث ديگر است كه : و تظهر القنيان و المعازف . . . و يستحسنون الكوبة و المعازف . . . و هذا معنى قوله تعالى : « فقد جاء أشراطها » ( 2 )

« قرآن را همچون نواى نِى مىخوانند ، و آلات طرب و موسيقى ظاهر مىشود و مردم از طبل و ساير آلات موسيقى لذت مىبرند ، و اين معنى گفته پروردگار است كه : علامات قيامت ظاهر شده است . »

در كشف الغطاء مىفرمايد : خواندن قرآن مستحب است به صورت نيكو به اين شرط كه به حدّ غناء نرسد ، ( 3 )

و طبق بعضى از اخبار آلات لهو و موسيقى اختراع شيطان است كه در مردن

آدم صفى اللّه ، شيث هبة اللّه پسر و وصىّ آن حضرت را به وسيله آن

شماتت كرد و دل او را به درد آورد ( 4 ) ; مثل لواط كه فراورده شيطان است براى قوم لوط .

و در خبر است كه : قرآن را با لحن عربى بخوانيد و بپرهيزيد از اينكه با آهنگ فاسقان بخوانيد . ( 5 )

امّا مثنوى آن قدر دلداده مزمار ( نى ) است كه اوّلين شعر خود را كه ظاهراً در وحدت وجود سروده به مثال نى شروع مىكند و مىگويد :

بشنو از نى چون حكايت مىكند * وز جدايىها شكايت مىكند ( 6 )

1 - مزمار همان نى است ، قانون يكى از آلات طرب است ، و معارف جمع به معنى آلات طرب است . آدرس وسائل الشيعه ج 11 ، ص 276 . 2 - تفسير صافى جلد 2 / 567 ذيل آيه مباركه 20 / سوره محمّد ( صلى الله عليه وآله و سلم ) به نقل از تفسير قمى از ابن عباس . 3 - كشف الغطاء : 299 . 4 - كافى ، ج 6 ، 431 ، روايت 3 . 5 - كافى ، ج 2 ، ص 416 ، روايت 3 باب « ترتيل القرآن بالصوت الحسن » . 6 - مثنوى : دفتر اول ، 1 .