نقدى بر مثنوى ( فارسي ) — الصفحة ٣١٤
سماع ( غناء )
دسته‌اى هستند كه در درياى فتنه فرو رفته‌اند ( 1 ) ، بدعت را گرفته‌اند و سنّت را ( مثل نماز جماعت ) رها كرده‌اند ، صدا را بلند مىكنند به خواندن و به زشت‌ترين وجه صيحه مىكشند » . ( 2 )
و اين در حالى است كه خداوند متعال فرموده است :
ادعوا ربّكم تضرّعاً و خفيةً إنّه لايحبّ المعتدين . ( 3 )
« بخوانيد پروردگار خويش را با زارى و در نهان ، همانا او تجاوزكاران را دوست ندارد . »
مرحوم فيض در تتمه مىفرمايد :
« يتهافتون على قدميه »
يعنى : به پاى مرشد مىافتند و از او پيروى مىكنند .
كلمه ديگرى كه تقريباً به همين معنا است و مقصود از آن مجلس غنا است كلمه « انس » است .
خواجوى كرمانى در ديوان خود چنين سروده :
سماع انس اگر خواهى بيا در محفل جمعى * كه در پايت سرافشانند اگر دستى برافشانى ( 4 )
و حافظ شيرازى كه پيرو خواجو است گفته :
يار ما چون گيرد آغاز سماع * قدسيان در عرش دست افشان كنند ( 5 )
پس مقصود از گفته سابق مثنوى مجلس ذكر است كه صوفيّه تشكيل مىدهند ، براى اطلاع بيشتر به مقدّمه كتاب خيراتيه رجوع نماييد .
1 - مثل آنچه از شيخ حرّ عاملى و آية اللّه مرعشى گذشت . 2 - حقائق مرحوم فيض فصل دوّم از باب پنجم . 3 - سوره اعراف آيه / 55 . 4 - ديوان خواجوى كرمانى ، ص 497 . 5 - ناچار بايد دليل او هم كشف و شهود باشد !