نقدى بر مثنوى ( فارسي ) — الصفحة ١٢٤

فرقه‌هاى مشابه ( در صوفيان و هندوها )

فرقه‌هاى مشابه ( در صوفيان و هندوها )

جيوآتمان : هستى مطلق كه تنزل از مرتبه اطلاق نموده به عالم كثرات و تقيد آمده . ( 1 )

موكشا : نجات رستگارى بهوسيله فنا

سامادى : مقام اتصال ( فنا ) و استغراق ( 2 ) آنوبهاوا : مكاشفه ، علم لدنّى ( 3 )

اَوَتارَ : نزول - ظهور - حلول يا تشخّص الوهيت

اَوَستَهاتُريا : چهارمين حالت روح - حالتى كه فرد تعيّن يا شخصيّت خود را از دست مىدهد ( فنا ) .

ايشاباس ( ايشاواسيه ) . . . پنهان در خدا

اگيان : جهل روحانى ( نيرويى كه . . . روح را از درك اين حقيقت كه او با برهم يكى است بازمى دارد و موجب ظهور شخصيت و انانيت مىشود . و ماده را به صورت واقعيت جلوه مىدهد ) .

اجَيا : ذكر خفى

اُرگَتَه : . . . مستغرق

پرايتَ : رسيده - و اصل شده . . .

دهيان : . . . مراقبت در ذكر - انديشيدن براى مشاهده حقيقت . ( 4 )

فرقه‌هاى مشابه ( در صوفيان و هندوها ) شباهت ديگرى كه بين تصوّف و آئين‌هاى هندى وجود دارد و به نظر شگفت انگيز مىآيد ، تيره‌ها و طريقه‌هاى مشابهى است كه در هر دو مكتب به چشم مىخورد .


1 - آخر كتاب طريقت و خدايابى ، تحت عنوان : بيان بعضى لغات كتاب ( و در نسخه ديگر ، بعضى لغات حضرت جوك عليه الرحمه ) . 2 - اديان و مكتبهاى فلسفى هند ، ص 645 . 3 - مقدمه دكتر تاراچند براوپانيشاد ، ص 295 . 4 - تا اينجا از لغت نامه اوپانيشاد اخذ شده است .