تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٧٩٤

بيرون انداختن مرد تاجر طوطى را از قفس و پريدن او

بيرون انداختن مرد تاجر طوطى را از قفس و پريدن او

بيرون انداختن مرد تاجر طوطى را از قفس و پريدن او

( ( 1825 ) ) بعد از آنش از قفس بيرون فكند

طوطيك پرّيد تا شاخ بلند

( ( 1826 ) ) طوطى مرده چنان پرواز كرد

كافتاب از چرخ تركى تاز كرد

( ( 1827 ) ) خواجه حيران گشت اندر كار مرغ

بىخبر ناگه بديد اسرار مرغ

( ( 1828 ) ) روى بالا كرد و گفت اى عندليب

از بيان حال خودمان ده نصيب

( ( 1829 ) ) او چه كرد آن جا كه تو آموختى ؟

چشم ما از مكر خود بر دوختى

ساختى مكرى و ما را سوختى

سوختى ما را و خود افروختى

( ( 1830 ) ) گفت طوطى كو به فعلم پند داد

كه رها كن نطق و آواز و گشاد

( ( 1831 ) ) ز انكه آوازت تو را در بند كرد

خويش او مرده پى اين پند كرد

( ( 1832 ) ) يعنى اى مطرب شده با عام و خاص

مرده شو چون من كه تا يا بى خلاص

( ( 1833 ) ) دانه باشى مرغكانت بر چنند

غنچه باشى كودكانت بر كنند

( ( 1834 ) ) دانه پنهان كن به كلى دام شو

غنچه پنهان كن گياه بام شو

( ( 1835 ) ) هر كه داد او حسن خود را در مزاد

صد قضاى بد سوى او رو نهاد

( ( 1836 ) ) چشمها و خشمها و رشكها

بر سرش بارد چو آب از مشكها

( ( 1837 ) ) دشمنان او را ز غيرت مىدرند

دوستان هم روزگارش مىبرند

( ( 1838 ) ) آن كه غافل بود از كشت بهار

او چه داند قيمت اين روزگار

( ( 1839 ) ) در پناه لطف حق بايد گريخت

كو هزاران لطف بر ارواح ريخت

( ( 1840 ) ) تا پناهى يا بى آن گه چه پناه

آب و آتش مر تو را گردد سپاه

( ( 1841 ) ) نوح و موسى را نه دريا يار شد ؟

نى به اعداشان به كين قهار شد ؟

( ( 1842 ) ) آتش ابراهيم را نى قلعه بود ؟

تا بر آورد از دل نمرود دود

( ( 1843 ) ) كوه يحيى را نه سوى خويش خواند ؟

قاصدانش را به زخم سنگ راند

( ( 1844 ) ) گفت اى يحيى بيا در من گريز

تا پناهت باشم از شمشير تيز