تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٧٩٠
در هر حال بايستى در اين زندگى تلاش كرد
رجوع به حكايت خواجهء تاجر
در هر حال بايستى در اين زندگى تلاش كرد
رجوع به حكايت خواجهء تاجر
( ( 1815 ) ) خواجه اندر آتش درد و حنين
صد پراكنده همىگفت اين چنين
( ( 1816 ) ) گه تناقض گاه ناز و گه نياز
گاه سوداى حقيقت گه مجاز
( ( 1817 ) ) مرد غرقه گشته جانى مىكند
دست را در هر گياهى مىزند
( ( 1818 ) ) تا كدامش دست گيرد در خطر
دست و پايى مىزند از بيم سر
( ( 1819 ) ) دوست دارد يار اين آشفتگى
كوشش بىهوده به از خفتگى
( ( 1820 ) ) آن كه او شاه است او بىكار نيست
ناله از وى طرفه كو بيمار نيست
( ( 1821 ) ) بهر اين فرمود رحمان اى پسر
كل يوم هو فى شأن اى پسر
( ( 1822 ) ) اندر اين ره مىتراش و مىخراش
تا دم آخر دمى فارغ مباش
( ( 1823 ) ) تا دم آخر دمى آخر بود
كه عنايت با تو صاحب سِر بود
( ( 1824 ) ) هر كه مىكوشد اگر مرد و زن است
گوش و چشم شاه جان بر روزن است
اين سخن پايان ندارد اى عمو
قصهء طوطى و خواجه باز گو
( ( 1822 ) ) اندرين ره مىتراش و مىخراش
تا دم آخر دمى فارغ مباش
در هر حال بايستى در اين زندگى تلاش كرد
دو آيه كه در مبحث گذشته بحث كرديم :
« لقد خلقنا الانسان فى كبد « و » يا ايها الانسان انك كادح الى ربك كدحا فملاقيه » .
صريح در اين حقيقت بود كه خداوند حكيم جل و علا ساختمان انسان و جريان طبيعى جهان را طورى بنا نهاده است كه انسان بايستى همواره در تكاپو و تلاش بوده باشد .