تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٧٦١

روايت

روايت

( ( 1801 ) ) اى جهان كهنه را تو جان نو

از تن بىجان و دل افغان شنو

( ( 1802 ) ) شرح گل بگذار از بهر خدا

شرح بلبل گو كه شد از گل جدا

( ( 1803 ) ) از غم و شادى نباشد جوش ما

با خيال و وهم نبود هوش ما

( ( 1804 ) ) حالت ديگر بود كان نادر است

تو مشو منكر كه حق بس قادر است

( ( 1805 ) ) تو قياس از حالت انسان مكن

منزل اندر جور و در احسان مكن

( ( 1806 ) ) جور و احسان رنج و شادى حادث است

حادثان ميرند و حقشان وارث است

( ( 1807 ) ) صبح شد اى صبح را پشت و پناه

عذر مخدومى حسام الدين بخواه

( ( 1808 ) ) عذر خواه عقل كلّ و جان تويى

جان جان و تابش مرجان تويى

( ( 1809 ) ) تافت نور صبح و ما از نور تو

در صبوحى با مىمنصور تو

( ( 1810 ) ) دادهء تو چون چنين دارد مرا

باده كه بود تا طرب آرد مرا ؟

( ( 1811 ) ) باده در جوشش گداى جوش ماست

چرخ در گردش اسير هوش ماست

( ( 1812 ) ) باده از ما مست شد نى ما از او

قالب از ما هست شد نى ما از او

( ( 1813 ) ) ما چو زنبوريم و قالبها چو موم

خانه خانه كرده قالب را چو موم

( ( 1814 ) ) بس دراز است اين حديث خواجه گو

تا چه شد احوال آن مرد نكو

روايت

روايتى را كه جلال الدين در اول ابيات مورد بحث نقل كرده است غزالى و ابن عربى نقل نموده‌اند :

« أتعجبون من غيره سعد ، انا و الله اغير منه ، و الله اغير منى ، و لاجل غيره الله حرم الفواحش ما ظهر منها و ما بطن » ( 1 )

بدون ترديد غيرتى كه به خدا نسبت داده مىشود غير از غيرتى است كه به سعد


( 1 ) احياء العلوم ، غزالى ، ص 2 و 46 و فصوص الحكم ، ابن عربى ، ص 109 و 110 . و قشيرى در الرساله ص 116 مىگويد : « الحق تعالى غيور و من غيرته انه لم يجعل إليه طريقا سواه . » .