تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٧٦٠

در بيان تفسير قول سنايى روح الله تعالى روحه

( ( 1778 ) ) عاشقم بر رنج خويش و درد خويش

بهر خشنودى شاه فرد خويش

( ( 1779 ) ) خاك غم را سرمه سازم بهر چشم

تا ز گوهر پر شود دو بحر چشم

( ( 1780 ) ) اشك كان از بهر او بارند خلق

گوهر است و اشك پندارند خلق

( ( 1781 ) ) من ز جان جان شكايت مىكنم

من نيم شاكى روايت مىكنم

( ( 1782 ) ) دل همىگويد از او رنجيده ام

وز نفاق سست مىخنديده ام

( ( 1783 ) ) راستى كن اى تو فخر راستان

اى تو صدر و من درت را آستان

( ( 1784 ) ) آستان صدر در معنى كجاست ؟

ما و من كو آن طرف كاين يار ماست ؟

( ( 1785 ) ) اى رهيده جان تو از ما و من

اى لطيفهء روح اندر مرد و زن

( ( 1786 ) ) مرد و زن چون يك شوند آن يك تويى

چون كه يكها محو شد آنك تويى

( ( 1787 ) ) اين من و ما بهر آن بر ساختى

تا تو با خود نرد خدمت باختى

تا تو با ما و تو يك جوهر شوى

عاقبت محض چنان دل بر شوى

( ( 1788 ) ) تا من و توها همه يك جان شوند

عاقبت مستغرق جانان شوند

( ( 1789 ) ) اين همه هست و بيا اى امر كن

اى منزه از بيان و از سخن

( ( 1790 ) ) چشم جسمانه تواند ديدنت

در خيال آرد غم و خنديدنت

( ( 1791 ) ) دل كه او بستهء غم و خنديدن است

تو مگو كو لايق آن ديدن است

( ( 1792 ) ) آن كه او بستهء غم و خنده بود

او بدين دو عاريت زنده بود

( ( 1793 ) ) باغ سبز عشق كو بىمنتهاست

جز غم و شادى در او بس ميوه هاست

( ( 1794 ) ) عاشقى زين هر دو حالت برتر است

بىبهار و بىخزان سبز و تر است

( ( 1795 ) ) ده زكات روى خوب اى خوب رو

شرح جان شرحه شرحه باز گو

( ( 1796 ) ) كز كرشمهء غمزهء غمازه اى

بر دلم بنهاده داغ تازه اى

( ( 1797 ) ) من حلالش كردم ار خونم بريخت

من همىگفتم حلال او مىگريخت

( ( 1798 ) ) چون گريزانى ز نالهء خاكيان

غم چه ريزى بر دل غمناكيان

( ( 1799 ) ) اى كه هر صبحى كه از مشرق بتافت

همچو چشمهء مشرقت در جوش يافت

( ( 1800 ) ) چه بهانه مىدهى شيدات را ؟

اى بهانه شكَّر لبهات را