تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٦٧٩

تفسير ابيات

در بيان حديث من اراد ان يجلس مع اللَّه فليجلس مع اهل التصوف ( 1 )

( ( 1528 ) ) معنى اندر شعر جز با خبط نيست

چون فلاسنگ است آن را ضبط نيست

آن رسول اين جا رسيد و شاه شد

واله اندر قدرت الله شد

( ( 1529 ) ) آن رسول از خود بشد زين يك دو جام

نى رسالت ياد ماندش نى پيام

( ( 1531 ) ) سيل چون آمد به دريا بحر گشت

دانه چون آمد به مزرع كشت گشت

( ( 1532 ) ) چون تعلق يافت نان با بو البشر

نان مرده زنده گشت و با خبر

( ( 1533 ) ) موم و هيزم چون فداى نار شد

ذات ظلمانى او انوار شد

( ( 1534 ) ) سنگ سرمه چون كه شد در ديده گان

گشت بينايى شد آن جا ديدبان

( ( 1535 ) ) اى خنك آن مرده كز خود رسته شد

در وجود زنده‌اى پيوسته شد

( ( 1536 ) ) واى آن زنده كه با مرده نشست

مرده گشت و زندگى از وى بجست

( ( 1537 ) ) چون تو در قرآن حق بگريختى

با روان انبياء آميختى

( ( 1538 ) ) هست قرآن حالهاى انبياء

ماهيان بحر پاك كبريا

( ( 1539 ) ) ور بخوانىّ و نه‌اى قرآن پذير

انبيا و اوليا را ديده گير

( ( 1540 ) ) ور پذيرايى چو بر خوانى قصص

مرغ جانت تنگ آيد در قفس

( ( 1541 ) ) مرغ كو اندر قفس زندانى است

مىنجويد رستن از نادانى است

( ( 1542 ) ) روحهايى كز قفسها رسته اند

انبيا و رهبر شايسته اند

( ( 1544 ) ) از برون رستيم زين تنگين قفس

غير اين ره نيست چارهء اين قفس

( ( 1545 ) ) خويش را رنجور ساز و زار زار

تا تو را بيرون كنند از اشتهار

( ( 1546 ) ) كاشتهار خلق بندى محكم است

در ره اين از بند آهن كى كم است ؟

يك حكايت بشنو اى زيبا رفيق

تا بدانى شرط اين بحر عميق

بشنو اكنون داستانى در مثال

تا شوى واقف بر اسرار مقال

( 1 ) روايت نيست .