تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٦٢٩

بحثى در تفسير حال و مقام

سخن گفتن عمر با رسول قيصر و مكالمات وى

بحثى در تفسير حال و مقام

سخن گفتن عمر با رسول قيصر و مكالمات وى

( ( 1432 ) ) آن دل از جا رفته دل شاد كرد

خاطر ويرانش را آباد كرد

( ( 1433 ) ) بعد از آن گفتش سخنهاى دقيق

وز صفات پاك حق نعم الرفيق

( ( 1434 ) ) وز نوازشهاى حق ابدال را

تا بداند او مقام و حال را

( ( 1435 ) ) حال چون جلوه است ز ان زيبا عروس

وين مقام آن خلوت آمد با عروس

( ( 1436 ) ) جلوه بيند شاه و غير شاه نيز

وقت خلوت نيست جز شاه عزيز

( ( 1437 ) ) جلوه كرده عام و خاصان را عروس

خلوت اندر شاه باشد با عروس

( ( 1438 ) ) هست بسيار اهل حال از صوفيان

نادر است اهل مقام اندر ميان

( ( 1439 ) ) از منازلهاى جانش ياد داد

وز سفرهاى روانش ياد داد

( ( 1440 ) ) وز زمانى كز زمان خالى بُدست

وز مقام قدس كاجلالى بُدست

( ( 1441 ) ) وز هوايى كاندر او سيمرغ روح

پيش ازين ديده است پر و از فتوح

( ( 1442 ) ) هر يكى پروازش از آفاق بيش

وز اميد و نهمت مشتاق بيش ( 1 )

( ( 1443 ) ) چون عمر ز اغيار او را يار يافت

جان او را طالب اسرار يافت

( ( 1444 ) ) شيخ كامل بود و طالب مشتهى

مرد چابك بود و مركب درگهى

( ( 1445 ) ) ديد آن مرشد كه او ارشاد داشت

تخم پاك اندر زمين پاك كاشت

( ( 1434 ) ) وز نوازشهاى حق ابدال را

تا بداند او مقام و حال را

بحثى در تفسير حال و مقام

1 - حال و مقام دو مفهوم از اصطلاحات عرفان است . حال عبارت است از آن هيجان و وجد روحى كه به مرد عارف دست مىدهد ، ولى اين حال زود گذر است و به سبب

( 1 ) نهمت حرص و اشتياق . .