تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٢٩

بياييد آهنگ ناى جبران خليل جبران را هم بشنويم

بياييد آهنگ ناى جبران خليل جبران را هم بشنويم

بياييد آهنگ ناى جبران خليل جبران را هم بشنويم

در تمام ابيات گذشته جلال الدين بانواختن « نى » آهنگ اصلى عرفان را در اعماق روح ما به طنين در آورد آهنگى كه در يك جملهء الهى « انا لله و انا إليه راجعون » خلاصه مىگردد . براى اين كه بتوانيم بانگ ناى جلال الدين رومى را با اعماق روح انسانها آشنا ساخته خود آنان را بنواختن ناى الهى آماده كنيم ، بايستى از يك ناى زن ديگر خواهش كنيم كه براى ما باز كردن و هموار ساختن راه شنوايى دل مطالب آشناترى را با ما در ميان بگذارد ، اين ناى زن ما جبران خليل جبران نام دارد كه به يارى جلال الدين رومى شتافته مىخواهد عوامل سنگينى گوش بشر را در مقابل فريادهاى « نى » الهيون بيان كند ، شايد بتواند با اين وسيله واماندگان راه حق و حقيقت را حركتى داده به قافلهء رهروان مقصد كه محبت الهى است برساند . او از شدت فروتنى نمىگويد : من ناى را كه جلال الدين رومى مىزند ، مىنوازم ، بلكه در جستجوى « ناى » است و مىگويد « نى بياوريد تا نى بنوازم » .

نمىدانيم ، شايد هم ناى ميان دو لب او بانگ عشق را سر داده است ولى او كه در دريايى از ناهشيارى غوطه خورده است خود « نى » را فراموش كرده است .

او مىگويد : ( 1 )

( 1 ) اين ترجيعبندها را جبران خليل تحت عنوان ( المواكب ) سروده و در كتابى به نام مجموعه مقالات جبران خليل از صفحه 353 تا 364 ثبت شده است . . اين نكته را هم متذكر مىشويم كه ترجمهء ما از ترجيعبندهاى جبران خليل كاملًا تحت اللفظى نبوده مضامين آنها را بيان كرده‌ايم . ضمناً دو بيت ترجيعى را كه جبران خليل پس از اصل ابيات آورده است ما به مناسبت معنى جلوتر مورد تفسير قرار داده‌ايم . . آن چه كه در ترجيعات است اين است كه « نى » را « به من ده و بخوان » ولى چنان كه گفتيم براى مناسبت بيشتر ، ما خود جبران خليل را ، هم « ناى زن » و هم خواننده مجسم نموده‌ايم . .