تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٥٠٥

هم در بيان مكر خرگوش و تأخير آن از رفتن

( ( 1124 ) ) نيست ديد رنگ بىنور برون

همچنين رنگ خيال اندرون

( ( 1125 ) ) اين برون از آفتاب و از سهاست

و ان درون از عكس انوار علاست

( ( 1126 ) ) نور نور چشم خود نور دل است

نور چشم از نور دلها حاصل است

( ( 1127 ) ) باز نور نور دل نور خداست

كو ز نور عقل و حس پاك و جداست

( ( 1128 ) ) شب نبد نور و نديدى رنگ را

پس به ضد آن نور پيدا شد تو را

شب نديدى رنگ كان بىنور بود

رنگ چبود ؟ مهرهء كور و كبود

كه نظر بر نور بود آن گه به رنگ

ضد به ضد پيدا شود چون روم و زنگ

( ( 1129 ) ) ديدن نور است آن گه نور رنگ

وين به ضدّ نور دانى بىدرنگ

پس به ضد نور دانستى تو نور

ضدّ ضد را مىنمايد در صدور

( ( 1130 ) ) رنج و غم را حق پى آن آفريد

تا بدين ضد خوش دلى آيد پديد

( ( 1131 ) ) پس نهانىها به ضد پيدا شود

چون كه حق را نيست ضد پنهان بود

( ( 1134 ) ) نور حق را نيست ضدّى در وجود

تا به ضد او را توان پيدا نمود

( ( 1135 ) ) لاجرم ابصارنا لا تدركه

و هو يدرك بين تو از موسى و كه

( ( 1136 ) ) صورت از معنى چو شير از بيشه دان

يا چو آواز و سخن ز انديشه دان

( ( 1137 ) ) اين سخن و آواز از انديشه خاست

تو ندانى بحر انديشه كجاست ؟

( ( 1138 ) ) ليك چون موج سخن ديدى لطيف

بحر آن دانى كه هم باشد شريف

( ( 1139 ) ) چون ز دانش موج انديشه بتاخت

از سخن و آواز او صورت بساخت

( ( 1140 ) ) از سخن صورت بزاد و باز مرد

موج خود را باز اندر بحر بود

( ( 1141 ) ) صورت از بىصورتى آمد برون

باز شد كانا إليه راجعون

( ( 1142 ) ) پس تو را هر لحظه مرگ و رجعتى است

مصطفى فرمود دنيا ساعتى است

( ( 1143 ) ) فكرها تيرى است از هو در هوا

در هوا كى پايدار آيد ندا

( ( 1144 ) ) هر نفس نو مىشود دنيا و ما

بىخبر از نو شدن اندر بقا

( ( 1145 ) ) عمر همچون جوى نو نو مىرسد

مستمرى مىنمايد در جسد

( ( 1146 ) ) آن ز تيرى مستمر شكل آمده است

چون شرر كش تيز جنبانى به دست