تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٥٠٤

هم در بيان مكر خرگوش و تأخير آن از رفتن

هم در بيان مكر خرگوش و تأخير آن از رفتن

هم در بيان مكر خرگوش و تأخير آن از رفتن

( ( 1107 ) ) در شدن خرگوش بس تأخير كرد

مكر را با خويشتن تقرير كرد

( ( 1108 ) ) در ره آمد بعد تأخير دراز

تا به گوش شير گويد يك دو راز

( ( 1109 ) ) تا چه عالمهاست در سوداى عقل

تا چه با پهناست اين درياى عقل

بحر بىپايان بود عقل بشر

بحر را غوّاص بايد اى پسر

( ( 1110 ) ) صورت ما اندرين بحر عذاب ( 1 )

مىدود چون كاسه ها بر روى آب

( ( 1111 ) ) تا نشد پر بر سر دريا چو طشت

چون كه پر شد طشت در وى غرق گشت

( ( 1112 ) ) عقل پنهان است و ظاهر عالمى

صورت ما موج يا از وى نمى

( ( 1113 ) ) هر چه صورت مىوسيلت سازدش

ز ان وسيلت بحر دور اندازدش

( ( 1114 ) ) تا نبيند دل دهندهء راز را

تا نبيند تير دور انداز را

( ( 1115 ) ) اسب خود را ياوه داند وز ستيز

مىدواند اسب خود را راه تيز

( ( 1116 ) ) اسب خود را ياوه داند آن جواد

و اسب خود او را كشان كرده چو باد

( ( 1117 ) ) در فغان و جستجو آن خيره سر

هر طرف پرسان و جويان دربدر

( ( 1118 ) ) كان كه دزديده است ما را كو و كيست ؟

اين كه زير ران تو است اى خواجه چيست ؟

( ( 1119 ) ) آرى اين اسب است ليك آن اسب كو ؟

با خود آ اى شهسوار اسب جو

و صفها را مستمع گويد به راز

تا شناسد مرد اسب خويش باز

( ( 1120 ) ) جان ز پيدايى و نزديكى است گم

چون شكم پر آب و لب خشكى چو خم

در درون خود بيفزا درد را

تا ببينى سرخ و سبز و زرد را

( ( 1121 ) ) كى ببينى سرخ و سبز و بور را

تا نبينى پيش از اين سه نور را

( ( 1122 ) ) ليك چون در رنگ گم شد هوش تو

شد ز نور آن رنگها رو پوش تو

( ( 1123 ) ) چون كه شب آن رنگها مستور بود

پس بديدى ديد رنگ از نور بود

( 1 ) عذاب با كسر شيرين . .