تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٤٨٣

قصهء مكر كردن خرگوش با شير و بسر بردن

قصهء مكر كردن خرگوش با شير و بسر بردن

قصهء مكر كردن خرگوش با شير و بسر بردن

حاصل آن خرگوش رأى خود نگفت

مكر انديشيد با خود طاق و جفت

با وحوش از نيك و بد نگشود راز

سرّ خود با جان خود مىراند باز

( ( 1055 ) ) ساعتى تأخير كرد اندر شدن

بعد از آن شد پيش شير پنجه زن

( ( 1056 ) ) ز ان سبب كاندر شدن واماند دير

خاك را مىكند و مىغرّيد شير

( ( 1057 ) ) گفت من گفتم كه عهد آن خسان

خام باشد خام و سست و نارسان

( ( 1058 ) ) دمدمهء ايشان مرا از خر فكند

چند بفريبد مرا اين دهر چند ؟

( ( 1059 ) ) سخت درماند امير سست ريش

چون نه پس بيند نه پيش از احمقيش

( ( 1060 ) ) راه هموار است و زيرش دامها

قحطى معنا ميان نامها

( ( 1061 ) ) لفظها و نامها چون دامهاست

لفظ شيرين ريگ آب عمر ماست

عمر چون آب است وقت او را چو جو

خلق باطن ريگ جوى عمر تو

( ( 1062 ) ) آن يكى ريگى كه جوشد آب ازو

سخت كمياب است رو آن را بجو

( ( 1063 ) ) منبع حكمت شود حكمت طلب

فارغ آيد او ز تحصيل و سبب

هست آن ريگ اى پسر مرد خدا

كو به حق پيوست و از خود شد جدا

آب عذب دين همىجوشد ازو

طالبان را ز ان حيات است و نمو

غير مرد حق چو ريگ خشك دان

آب عمرت را خورد او هر زمان

طالب حكمت شو از مرد حكيم

تا ازو گردى تو بينا و عليم

( ( 1064 ) ) لوح حافظ لوح محفوظى شود

عقل او از روح محفوظى شود

( ( 1065 ) ) چون معلم بود عقلش ز ابتدا

بعد از آن شد عقل شاگردى و را

( ( 1066 ) ) عقل چون جبريل گويد احمدا

گر يكى گامى نهم سوزد مرا

( ( 1067 ) ) تو مرا بگذار زين پس پيش ران

حدّ من اين بود اى سلطان جان

( ( 1068 ) ) هر كه ماند از كاهلى بىشكر و صبر

او همىداند كه گيرد پاى جبر