تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٤٢٣

آيه

باز ترجيح نخجيران توكل را بر جهد و كسب

آيه

باز ترجيح نخجيران توكل را بر جهد و كسب

( ( 915 ) ) قوم گفتندش كه كسب از ضعف خلق

لقمهء تزوير دان بر قدر حلق

پس بدان كه كسبها از ضعف خاست

در توكل تكيه بر غيرى خطاست

( ( 916 ) ) نيست كسبى از توكل خوبتر

چيست از تسليم خود محبوبتر

( ( 917 ) ) بس گريزند از بلا سوى بلا

بس جهند از مار سوى اژدها

( ( 918 ) ) حيله كرد انسان و حيله اش دام بود

آن كه جان پنداشت خون آشام بود

( ( 919 ) ) در ببست و دشمن اندر خانه بود

حيلهء فرعون زين افسانه بود

( ( 920 ) ) صد هزاران طفل كشت آن كينه كش

وان كه او مىجست اندر خانه اش

( ( 921 ) ) ديدهء ما چون بسى علت در اوست

رو فنا كن ديد خود در ديد دوست

( ( 922 ) ) ديد ما را ديد او نعم العوض

يا بى اندر ديد او كل غرض

( ( 923 ) ) طفل تا گيرا و تا پويا نبود

مركبش جز شانهء بابا نبود

( ( 924 ) ) چون فضولى كرد و دست و پا نمود

در عنا افتاد و در كور و كبود

( ( 925 ) ) جانهاى خلق پيش از دست و پا

مىپريدند از وفا سوى صفا

( ( 926 ) ) چون به امر اهبطوا بندى شدند

حبس خشم و حرص و خرسندى شدند

( ( 927 ) ) ما عيال حضرتيم و شير خواه

گفت : الخلق عيال للاله

( ( 928 ) ) آن كه او از آسمان باران دهد

هم تواند كو ز رحمت نان دهد

آيه

« وَقُلْنَا اِهْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي اَلأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتاعٌ إِلى حِينٍ » 2 : 36 ( 1 )

( ما به آنان گفتيم به زمين فرود آييد در حالى كه بعضى از شما دشمن بعضى ديگر مىباشيد و براى شما در روى زمين استقرار و متاعى است تا مدت معين ) .

( 1 ) سوره بقره ، آيهء 36 . .