تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٤٠١

طنز و انكار كردن پادشاه جحود و نصيحت ناصحان او را

طنز و انكار كردن پادشاه جحود و نصيحت ناصحان او را

طنز و انكار كردن پادشاه جحود و نصيحت ناصحان او را

( ( 870 ) ) ناصحان گفتند از حد مگذران

مركب استيزه را چندين مران

بگذر از كشتن مكن اين فعل بد

بعد از اين آتش مزن در جان خود

( ( 871 ) ) ناصحان را دست بست و بند كرد

ظلم را پيوند در پيوند كرد

( ( 872 ) ) بانگ آمد كار چون اين جا رسيد

پاى دار اى سگ كه قهر ما رسيد

( ( 873 ) ) بعد از آن آتش چهل گز بر فروخت

حلقه گشت و آن جحودان را بسوخت

( ( 874 ) ) اصل ايشان بود آتش ز ابتدا

سوى اصل خويش رفتند انتها

( ( 875 ) ) هم ز آتش زاده بودند آن فريق

جزوها را سوى كل باشد طريق

هم ز آتش زاده بودند آن خسان

حرف مىراندند از نار و دخان

( ( 876 ) ) آتشى بودند مؤمن سوز و بس

سوخت خود را آتش ايشان چو خس

( ( 877 ) ) آن كه بوده است امّه الهاويه ( 1 )

هاويه آمد مر او را زاويه

( ( 878 ) ) مادر فرزند جوياى وى است

اصلها مر فرعها را در پى است

( ( 879 ) ) آب اندر حوض اگر زندانى است

باد نشفش مىكند كان كانى است

( ( 880 ) ) مىرهاند مىبرد تا معدنش

اندك اندك تا نبينى بردنش

( ( 881 ) ) وين نفس جانهاى ما را همچنان

اندك اندك دزدد از حبس جهان

( ( 882 ) ) تا إليه يصعد أطياب الكلم

صاعدا منا الى حيث علم

( ( 883 ) ) ترتقي انفاسنا بالمنتقى

متحفا منا الى دار البقا

( ( 884 ) ) ثم تأتينا مكافات المقال

ضعف ذلك رحمة من ذى الجلال

( ( 885 ) ) ثم يلجينا الى امثالها

كى ينال العبد مما نالها

( ( 886 ) ) هكذا تعرج و تنزل دائما

ذا فلا زالت عليه قائما

( ( 887 ) ) پارسى گوييم يعنى اين كشش

ز ان طرف آيد كه آمد اين چشش

( ( 888 ) ) چشم هر قومى به سويى مانده است

كان طرف يك روز ذوقى رانده است

( 1 ) هاويه يكى از دركات دوزخ است . .