تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٣٦٥

آوردن پادشاه جحود زنى را با طفل و انداختن او طفل را در آتش و به سخن آمدن طفل در ميان آتش

( ( 797 ) ) اندر آ مادر كه اقبال آمده است

اندر آ مادر مده دولت ز دست ( 1 )

( ( 798 ) ) قدرت آن سگ بديدى اندر آ

تا ببينى قدرت و فضل خدا

( ( 799 ) ) من ز رحمت مىگشايم پاى تو

كز طرب خود نيستم پرواى تو

( ( 800 ) ) اندر آ و ديگران را هم بخوان

كاندر آتش شاه بنهادست خوان

( ( 802 ) ) اندر آييد اى همه پروانه وار

اندر اين آتش كه دارد صد بهار

( ( 801 ) ) اندر آييد اى مسلمانان همه

غير عذب دين عذاب است آن همه ( 2 )

اندر آييد و ببينيد اين چنين

سرد گشته آتش گرم مهين

اندر آييد اى همه مست و خراب

اندر آييد اى همه عين عتاب

اندر آييد اندرين بحر عميق

تا كه گردد روح صافى و رقيق ( 3 )

مادرش انداخت خود را اندر او

دست او بگرفت طفل مهر خو

اندر آمد مادر آن طفل خرد

اندر آتش گوى دولت را ببرد

مادرش هم ز ان نسق گفتن گرفت ( 4 )

درّ وصف لطف حق سفتن گرفت

( ( 803 ) ) بانگ مىزد در ميان آن گروه

پر همىشد جان خلقان از شكوه

نعره مىزد خلق را كاى مردمان

اندر آتش بنگريد اين بوستان

( 1 ) دولت به معناى جريان است ، و اصطلاح دولت به معناى امروزى مأخوذ از همين مفهوم تحرك و جريان است كه در اختيار گروهى قرار مىگيرد . . و تلك الايام نداولها بين الناس . .

( 2 ) عذب شيرين .

( 3 ) رقيق از رقت به معناى ظريف است . .

( 4 ) نسق ترتيب . .