تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٣٣٣

منازعت كردن امرا با يكديگر در وليعهدى

منازعت كردن امرا با يكديگر در وليعهدى

منازعت كردن امرا با يكديگر در وليعهدى

( ( 694 ) ) آمديم اندر تمامى داستان

وز وفادارى جمع راستان

( ( 695 ) ) كز پس آن پيشوا برخاستند

به مقامش نائبى مىخواستند

( ( 696 ) ) يك اميرى ز ان اميران پيش رفت

پيش آن قوم وفا انديش رفت

( ( 697 ) ) گفت اينك نائبِ آن مرد من

نائب عيسى منم اندر زمن

( ( 698 ) ) اينك اين طومار برهان من است

كاين نيابت بعد ازو آنِ من است

( ( 699 ) ) آن امير ديگر آمد از كمين

دعوى او در خلافت بد همين

( ( 700 ) ) از بغل او نيز طومارى نمود

تا بر آمد هر دو را خشم و جحود

( ( 701 ) ) آن اميران دگر يك يك قطار

بر كشيده تيغهاى آب دار

( ( 702 ) ) هر يكى را تيغ و طومارى به دست

در هم افتادند چون پيلان مست

هر اميرى داشت خيل بىكران

تيغها را بر كشيدند آن زمان

( ( 703 ) ) صد هزاران مرد ترسا كشته شد

تا ز سرهاى بريده پشته شد

( ( 704 ) ) خون روان شد همچو سيل از چپ و راست

كوه كوه اندر هوا زين گرد خاست

( ( 705 ) ) تخمهاى فتنه ها كو كشته بود

آفت سرهاى ايشان گشته بود

( ( 706 ) ) جوزها بشكست و آن كان مغز داشت ( 1 )

بعد كشتن روح پاك نغز داشت ( 2 )

( ( 707 ) ) كشتن و مردن كه بر نقش تن است

چون انار و سيب را بشكستن است

( ( 708 ) ) آن چه شيرين است آن شد يار دانك ( 3 )

و انچه پوسيده است نبود غير بانگ

آن چه پر مغز است چون مشكست پاك

و انچه پوسيده است نبود غير خاك

( ( 709 ) ) آن چه با معنى است خوش پيدا شود

و آنچه بىمعنى است خود رسوا شود


( 1 ) جوز گردو .

( 2 ) نغز زيبا ، ظريف ، نيكو .

( 3 ) دانگ ، هر نوع دانه را گويند ، و واحد مقياس مساحت نيز مىباشد . .