تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٣٢٥

آيه

در بيان آن كه جمله پيغمبران حقند كه ( لا نفرق بين احد من رسله )

آيه

در بيان آن كه جمله پيغمبران حقند كه ( لا نفرق بين احد من رسله )

( ( 678 ) ) ده چراغ ار حاضر آرى در مكان

هر يكى باشد به صورت غير آن

( ( 679 ) ) فرق بتوان كرد نور هر يكى

چون به نورش روى آرى بىشكى

اطلب المعنى من الفرقان و قل

لا نفرق بين آحاد الرسل

( ( 680 ) ) گر تو صد سيب و صد آبى بشمرى

صد نماند يك شود چون بفشرى

( ( 681 ) ) در معانى قسمت و اعداد نيست

در معانى تجزيه و افراد نيست

( ( 682 ) ) اتحاد يار با ياران خوش است

پاى معنى گير صورت سركش است

( ( 683 ) ) صورت سركش گدازان كن ز رنج

تا ببينى زير آن وحدت چو گنج

( ( 684 ) ) ور تو نگدازى عنايتهاى او

خود گدازد اى دلم مولاى او

( ( 685 ) ) او نمايد هم بدلها خويش را

او بدوزد خرقه درويش را

( ( 686 ) ) منبسط بوديم و يك گوهر همه ( 1 )

بىسر و بىپا بديم آن سر همه

( ( 687 ) ) يك گهر بوديم همچون آفتاب

بىگره بوديم و صافى همچو آب

( ( 688 ) ) چون به صورت آمد آن نور سره ( 2 )

شد عدد چون سايه هاى كنگره

( ( 689 ) ) كنگره ويران كنيد از منجنيق ( 3 )

تا رود فرق از ميان اين فريق

آيه

« قُولُوا آمَنَّا بِالله وَما أُنْزِلَ إِلَيْنا وَما أُنْزِلَ إِلى إِبْراهِيمَ وَإِسْماعِيلَ وَإِسْحاقَ وَيَعْقُوبَ وَاَلأَسْباطِ وَما أُوتِيَ مُوسى وَعِيسى وَما أُوتِيَ اَلنَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ

( 1 ) منبسط از بسط به معناى گشادگى است ، هنگامى كه در فلسفه به كار مىرود ، عبارت است از حقيقتى كه جزء نداشته باشد « البسيط ما لا جزء له » . .

( 2 ) سره بىنقص ، نيكو ، صافى . .

( 3 ) كنگره دندانه هاى بالاى قصر . .