تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٣٢١

كشتن وزير خود را در خلوت از مريدان

كشتن وزير خود را در خلوت از مريدان

كشتن وزير خود را در خلوت از مريدان

( ( 662 ) ) بعد از آن چل روز ديگر در ببست

خويش كشت و از وجود خود برست

( ( 663 ) ) چون كه خلق از مرگ او آگاه شد

بر سر گورش قيامتگاه شد

( ( 664 ) ) خلق چندان جمع شد بر گور او

موكشان جامه دران در شور او

( ( 665 ) ) كان عدد را هم خدا داند شمرد

از عرب وز ترك وز رومى و كرد

( ( 666 ) ) خاك او كردند بر سرهاى خويش

درد او ديدند درمانهاى خويش

( ( 667 ) ) آن خلايق بر سر گورش مهى

كرده خون را از دو چشم خود رهى

جمله از درد فراقش در فغان

هم شهان و هم كهان ( 1 )

و هم مهان ( 2 )

( ( 668 ) ) بعد ماهى خلق گفتند اى مهان

از اميران كيست بر جايش نشان ؟

( ( 669 ) ) تا به جاى او شناسيمش امام

تا كه كار ما ازو گردد تمام

سر همه بر اختيار او نهيم

دست بر دامان و دست او نهيم

( ( 670 ) ) چون كه شد خورشيد و ما را كرد داغ

چاره نبود بر مقامش از چراغ

( ( 671 ) ) چون كه شد از پيش ديده روى يار

نايبى بايد ازو مان يادگار

( ( 672 ) ) چون كه گل بگذشت و گلشن شد خراب

بوى گل را از كه جوييم از گلاب

( ( 673 ) ) چون خدا اندر نيايد در عيان

نايب حقند اين پيغمبران

( ( 674 ) ) نى غلط گفتم كه نايب با منوب ( 3 )

گر دو پندارى قبيح آيد نه خوب

( ( 675 ) ) نى دو باشد تا تويى صورت پرست

پيش او يك گشت كز صورت برست

( ( 676 ) ) چون به صورت بنگرى چشمت دو است

تو به نورش درنگر كان يك تو است

لاجرم چون بر يكى افتد بصر

آن يكى باشد دو نايد در نظر

( ( 677 ) ) نور هر دو چشم نتوان فرق كرد

چون كه در نورش نظر انداخت مرد


( 1 ) كه كوچك .

( 2 ) مه بزرگ . .

( 3 ) منوب يا منوب عنه كسى كه نيابت از طرف او به كسى سپرده مىشود . .