تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٢٥٤
ناچيزى آفرينش در مقابل توانايى خدا
ناچيزى آفرينش در مقابل توانايى خدا
( ( 522 ) ) با چنان قادر خدايى كز عدم
صد چو عالم هست گرداند بدم
ناچيزى آفرينش در مقابل توانايى خدا
در اين ابيات باز جلال الدين چند مطلب بسيار عالى حكمت الهى و انسانى را متذكر مىگردد كه واقعاً مىتوان با مراعات آنها عالىترين گامها را در راه تكامل و ترقى برداشت :
1 - صدها جهان مانند همين جهان هستى در مقابل توانايى خداوند چنان ناچيز است كه مىتواند در يك لحظه آنها را به وجود بياورد . شيخ محمود شبسترى مىگويد :
تعالى الله قديمى كو به يك دم
كند آغاز و انجام دو عالم
خداوند مىفرمايد :
« انما أمره إذا اراد شيئا ان يقول له كن فيكون » ( 1 )
( توانايى او چنين است كه اگر بخواهد چيزى موجود شود فقط يك كلمهء « كن » ( باش ) خواهد گفت ) .
البته اين كلمهء « كن » فقط براى تفاهم مردم است و الا احتياجى به همين كلمه هم وجود ندارد ؟ خلاصه بزرگترين مطلبى كه در اينجا ديده مىشود و باز در ابيات آينده جلال الدين آن را مورد دقت قرار خواهد داد ، اين است كه در آفرينش موجودات چنان كه براى خداوند وسيله‌اى مورد احتياج نيست . همچنين گذشت زمان براى او مفهومى ندارد ، وجود او برتر از گذشت زمان است .
به وجود آمدن جهان و اسير شدن آن به زمان ، مخصوص ذات خود جهان مادى است
( 1 ) سورهء يس ، آيهء 82 . .