تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ٢١٣
در بيان حسد كردن وزير جهود
در بيان حسد كردن وزير جهود
درون او را در خود نخشكاند عالىترين وسيله براى رهسپار شدن به سوى پيشگاه حق تعالى است .
هفتم - نفوس انسانى براى تكاپو در راه حق و حقيقت با يك وسيلهء معين آماده نمىشوند . در اين آمادگى عوامل گوناگونى وجود دارد مثلا بعضى از اشخاص از احساس عظمت متأثر مىگردند و به راه مىافتند . گروه ديگر را محبت آمادهء حركت مىسازد . دسته‌اى را ترس از جا كنده ، و با كنده شدن از جاى و موقعيت فعلى آمادهء تكاپو مىشوند . بعضى ديگر را دانش تحريك مىكند . هشتم - آن چه كه در منابع معتبر اسلامى ديده مىشود اين است كه وجود ولى و امام نه تنها براى تبليغ و تفسير قوانين و دستورات الهى است بلكه وجود او داراى نوعى از تأثير در هستى مىباشد . مثلا خداوند غرض خود را از آفرينش انسانها چنين بيان مىكند « انى جاعل فى الارض خليفه » و جاى ترديد نيست كه از نظر منطق علمى هدف در خود كار تأثير طبيعى دارد . سپس بايستى ديد كه اين « خليفه الله » چگونه و چه مقدار بايستى مورد خضوع انسانها قرار بگيرد ؟ اين سؤال با پاسخهاى گوناگونى روبرو شده است ، و به طور خلاصه بايد گفت : با نظر به تمام اصول عقلى و نقلى نبايستى خضوع و تسليم به حد پرستش برسد زيرا « لا معبود الا الله » ( معبودى به غير از خدا وجود ندارد ) اما چون خليفه الله به طور مستقيم مورد عنايت خداوندى است ( و به همين جهت شايستهء خلافت شده است ) لذا او مىتواند بهترين وسيلهء تكامل شخصيت انسانها بوده باشد ، شايستهء اين مقام و الا در اولين درجه پيامبران عظام و اولياء الله هستند .
در بيان حسد كردن وزير جهود
( ( 437 ) ) آن وزيرك از حسد بودش نژاد
تا به باطل گوش و بينى باد داد
( ( 438 ) ) بر اميد آن كه از نيش حسد
زهر او در جان مسكينان رسد
( ( 439 ) ) هر كسى كو از حسد بينى كند
خويشتن بىگوش و بىبينى كند
( ( 440 ) ) بينى آن باشد كه او بويى برد
بوى او را جانب كويى برد