تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ١٧٨

تقليد

تقليد

( ( 383 ) ) ريزه ريزه صدق هر روزه چرا

جمع مىنايد در اين انبار ما

( ( 384 ) ) بس ستاره آتش از آهن جهيد

وين دل شوريده پذرفت و كشيد

( ( 385 ) ) ليك در ظلمت يكى دزدى نهان

مىنهد انگشت بر استارگان

( ( 386 ) ) مىكشد استارگان را يك به يك

تا نيفروزد چراغى بر فلك

چون عناياتت شود با ما مقيم

كى بود بيمى از آن دزد لئيم

( ( 387 ) ) گر هزاران دام باشد هر قدم

چون تو با مايى نباشد هيچ غم

صد هزاران دام و دانه است اى خدا

ما چو مرغان حريص بىنوا

دم به دم وابستهء دام نويم

هر يكى گر باز و سيمرغى شويم

( ( 388 ) ) هر شبى از دام تن ارواح را

مىرهانى مىكنى الواح را

( ( 389 ) ) مىرهند ارواح هر شب زين قفس

فارغان نى حاكم و محكوم كس

( ( 390 ) ) شب ز زندان بىخبر زندانيان

شب ز دولت بىخبر سلطانيان

( ( 391 ) ) نى غم و انديشهء سود و زيان

نى خيال اين فلان و آن فلان

دل به دو دادند ترسايان تمام

خود چه باشد قوت تقليد عام

تقليد

1 - تقليد ، قبول نظر ديگرى بدون توجه به دليل آن . يا التزام به نظريهء ديگرى بدون توجه به دليل . البته بايد در نظر گرفت كه هيچ انسان عاقلى نمىتواند به حكم شعور طبيعى گفتار و كردارى را بدون هيچ گونه مدرك و دليل بپذيرد .

نهايت امر اين است كه شخص صاحب نظر براى هر مسئله كه پيش مىآيد و به قلمرو نظريات او مربوط است ، با ادلهء مشروح و روش منطقى مناسب با آن مسئله ، نظريهء خود را اثبات مىكند ، در صورتى كه شخص مقلد فقط يك دليل اجمالى دارد كه مىگويد : آن شخص كه من سخن او را مىپذيرم متخصص و ماهر در مسئله است ، و چون غرضى