تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ١٦٩

داستان پادشاه جهودان كه نصرانيان را مىكشت از بهر تعصب ملت خود و حكايت آن استاد و شاگرد

داستان پادشاه جهودان كه نصرانيان را مىكشت از بهر تعصب ملت خود و حكايت آن استاد و شاگرد

داستان پادشاه جهودان كه نصرانيان را مىكشت از بهر تعصب ملت خود و حكايت آن استاد و شاگرد

( ( 324 ) ) بود شاهى در جهودان ظلم ساز ( 1 )

دشمن عيسى و نصرانى گداز

( ( 325 ) ) عهد عيسى بود و نوبت آن او

جان موسى او و موسى جان او

( ( 326 ) ) شاه احول كرد در راه خدا ( 2 )

آن دو دمساز خدايى را جدا

( ( 327 ) ) گفت استاد احولى را كاندرا

رو برون آر از وثاق آن شيشه را ( 3 )

( ( 328 ) ) گفت احول ز ان دو شيشه من كدام

پيش تو آرم بكن شرح تمام ؟

( ( 329 ) ) گفت استاد آن دو شيشه نيست رو

احولى بگذار و افزون بين مشو

( ( 330 ) ) گفت اى استاد مرا طعنه مزن

گفت استا ز ان دو يك را در شكن

( ( 331 ) ) شيشه يك بود و به چشمش دو نمود

چون شكست آن شيشه را ديگر نبود

( ( 332 ) ) چون يكى بشكست هر دو شد ز چشم

مرد احول گردد از ميلان و خشم ( 4 )

( ( 333 ) ) خشم و شهوت مرد را احول كند

ز استقامت روح را مبدل كند

( ( 334 ) ) چون غرض آمد هنر پوشيده شد

صد حجاب از دل به سوى ديده شد

( ( 335 ) ) چون دهد قاضى به دل رشوت قرار

كى شناسد ظالم از مظلوم زار ؟

( ( 336 ) ) شاه از حقد جهودانه چنان ( 5 )

گشت احول كالأمان يا رب امان

( ( 337 ) ) صد هزاران مؤمن مظلوم كشت

كه پناهم دين موسى را و پشت

( 1 ) جهود يهود . .

( 2 ) احول لوچ ، آن كه يكى را دو مىبيند . .

( 3 ) وثاق زنجير و طنابى است كه چيزى را با آن مىبندند . و مقصود جلال الدين روشن است ، شايد به معناى جايگاهى استعمال كرده است كه شيشه را در آن جا مىگذاشتند ، يا در آن جا آويزان مىكردند ، يا مقصود از « برون آر » باز كردن شيشه از آن زنجير بوده است . .

( 4 ) ميلان به معناى تمايل و هيجان رغبت . .

( 5 ) حقد كينه . .