تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ١٣٣

در بيان آن كه كشتن مرد زرگر به اشارهء الهى بود نه به خيال باطل

( ( 226 ) ) آن كه جان بخشد اگر بكشد رواست

نائب است او دست او دست خداست

( ( 227 ) ) همچو اسماعيل پيشش سر بنه

شاد و خندان پيش تيغش جان بده

( ( 228 ) ) تا بماند جانت خندان تا ابد

همچو جان پاك احمد با احد

( ( 229 ) ) عاشقان جام فرح آن كه كشند

كه به دست خويش خوبانشان كشند

( ( 230 ) ) شاه آن خون از پى شهوت نكرد

تو رها كن بد گمانى و نبرد

( ( 231 ) ) تو گمان كردى كه كرد آلودگى

در صفا غش ( 1 )

كى هلد پالودگى ( 2 )

بگذر از ظن خطا اى بد گمان

ان بعض الظن اثم آخر بخوان

( ( 232 ) ) بهر آن است اين رياضت اين جفا ( 3 )

تا بر آرد كوره از نقره جفا

( ( 233 ) ) بهر آن است امتحان نيك و بد

تا بجوشد بر سر آرد زر زبد ( 4 )

( ( 234 ) ) گر نبودش كار از الهام إله

او سگى بوده دراننده نه شاه

( ( 235 ) ) پاك بود از شهوت و حرص و هوا

نيك كرد او ليك نيك بد نما

( ( 237 ) ) وهم موسى با همه نور و هنر

شد از آن محبوب تو بىپر مپر

( ( 238 ) ) آن گل سرخ است تو خونش مخوان

مست عقل است او و مجنونش مخوان

( ( 239 ) ) گر بدى خون مسلمان كام او

كافرم گر بردمى من نام او

( ( 240 ) ) مىبلرزد عرش از مدح شقى

بد گمان گردد ز مدحش متّقى

( ( 241 ) ) شاه بود و شاه بس آگاه بود

خاصه بود و خاصهء الله بود

( 1 ) غش به معناى پوشانيدن حقيقت است ، و در معاملات هم كه ممنوع شده است عبارت است از پوشانيدن عيوب كالاى مورد فروش و صحيح نشان دادن آن . پيغمبر عليه السلام فرمود : « ليس منا من غش مسلما » وسايل الشيعة مكاسب - غش . . ( از ما نيست كسى كه مسلمانى را با اخفاى حقيقت فريب دهد ) . .

( 2 ) پالودگى تصفيه ، پالودن تصفيه كردن . .

( 3 ) جفا با فتحه جيم به معناى تعدى و ستم ، و با ضمه جيم به معناى پوچ اشياء ناچيز كه مقاومت ندارد . .

( 4 ) زبد كف و با ضمهء زاء به معناى كره مىباشد . .