تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ١٢٤

فرستادن پادشاه رسولان به سمرقند در طلب آن مرد زرگر

فرستادن پادشاه رسولان به سمرقند در طلب آن مرد زرگر

فرستادن پادشاه رسولان به سمرقند در طلب آن مرد زرگر

چون كه سلطان از حكيم آن را شنيد

پند او را از دل و از جان گزيد

گفت فرمان تو را فرمان كنم

هر چه گويى آن چنان كن آن كنم

( ( 185 ) ) پس فرستاد آن طرف يك دو رسول

حاذقان و كافيان بس عدول

( ( 186 ) ) تا سمرقند آمدند آن دو امير

پيش آن زرگر ز شاهنشه بشير

( ( 187 ) ) كاى لطيف استاد كامل معرفت

فاش اندر شهرها از تو صفت

( ( 188 ) ) نك فلان شه از براى زرگرى ( 1 )

اختيارت كرده زيرا مهترى

( ( 189 ) ) اينك اين خلعت بگير و زر و سيم

چون بيايى خاص باشى و نديم

( ( 190 ) ) مرد مال و خلعت بسيار ديد

غره شد از شهر و فرزندان بريد ( 2 )

( ( 191 ) ) اندر آمد شادمان در راه مرد

بىخبر كان شاه قصد جانش كرد

( ( 192 ) ) اسب تازى بر نشست و شاد تاخت ( 3 )

خونبهاى خويش را خلعت شناخت

( ( 193 ) ) اى شده اندر سفر با صد رضا

خود به پاى خويش تا سوء القضا

( ( 194 ) ) در خيالش ملك و عز و سرورى

گفت عزرائيل رو آرى برى ( 4 )

( ( 195 ) ) چون رسيد از راه آن مرد غريب

اندر آوردش به پيش شه طبيب

( ( 196 ) ) پيش شاهنشاه بردش خوش به ناز

تا بسوزد بر سر شمع طراز ( 5 )

( 1 ) نك مخفف اينك . .

( 2 ) غره مغرور شدن و فريب خوردن . .

( 3 ) نوعى اسب كه در كشورهاى عربى بوده در چابكى و تحمل دشوارىها مشهور است . .

( 4 ) در لغت تركى به معناى نزديك شدن است . .

( 5 ) طراز ، در حاشيهء مثنوى نسخهء ميرزا محمود مىگويد : طراز نام شهرى است در تركستان كه خوبان به آن منسوبند ، در لغت به معناى يراق ، حاشيه ، و نوعى از منسوجات سلطنتى است . .