تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — الجزء ١، الصفحة ١٠٧

باز هم مطالبى در بارهء عشق

باز هم مطالبى در بارهء عشق

( ( 134 ) ) تو مگر خود مرد صوفى نيستى

نقد را از نسيه خيزد نيستى

( ( 135 ) ) گفتمش پوشيده خوشتر سر يار

خود تو در ضمن حكايت گوش دار

( ( 136 ) ) بهتر آن باشد كه سر دلبران

گفته آيد در حديث ديگران

( ( 137 ) ) گفت مكشوف و برهنه بىغلول ( 1 )

باز گو رنجم مده‌اى بو الفضول ( 2 )

( ( 138 ) ) پرده بردار و برهنه گو كه من

مىنگنجم با صنم ( 3 )

در پيرهن

( ( 139 ) ) گفتم ار عريان شود او در عيان

نى تو مانى نى كنارت نى ميان

( ( 140 ) ) آرزو مىخواه ليك اندازه خواه

بر نتابد كوه با يك برگ كاه

( ( 141 ) ) آفتابى كز وى اين عالم فروخت

اندكى گر پيش تابد جمله سوخت

تا نگردد خون دل و جان جهان

لب بدوز و ديده بر بند اين زمان

( ( 142 ) ) فتنه و آشوب و خونريزى مجو

بيش از اين از شمس تبريزى مگو

( ( 143 ) ) اين ندارد آخر از آغاز گو

رو تمام اين حكايت باز گو

علت عاشق ز علتها جداست

عشق اصطرلاب اسرار خداست

باز هم مطالبى در بارهء عشق

پادشاه طبيب را به حرم برده پيش كنيز مىنشاند ، از علامات ظاهرى اطلاع پيدا مىكند و گفته ها و كرده هاى اطباى گذشته را نمىپذيرد ، مىگويد : اين دواها كه آنان

( 1 ) غلول به معناى دخالت در يك چيز ، و به معناى خيانت نيز مىباشد ، و اگر به عنوان جمع غل منظور شود به معناى زنجيرها است كه در گردن اسيران و زندانيان مىگذاشتند . .

( 2 ) فضول به معناى زيادى و انجام كارى بدون استحقاق ، بيع فضولى يعنى فروش كالا بدون اطلاع صاحب كالا . .

( 3 ) صنم بت ، هم عموم بتها را صنم مىگويند ، و هم نام بت مخصوصى بوده است مانند بعل ، هبل ، نسر ، يعوق ، يغوث ، عك ، عزى ، لات ، منات . . . .