مجمع الرسائل ( فارسي ) — الصفحة ٠.٢١

مقدمه

اعلميت ميت نسبت به حى در كل و يا قسمتى از مسائل معلوم نباشد ، شقوق و

اقسام آن توسط اين كمترين ارائه گرديده كه ابتداء به بيان دلائل آن پرداخته و

شقوق و اقسام آن در دنباله مبحث ارائه مىشود :

اصل اجتهاد و تقليد امرى است عقلى كه در بين تمامى ملل جارى

مى باشد به گونه‌اى كه در تمام شئون و نظام بشريت به آن وابسته است و ادله

فراوانى از عقل و شرع در اثبات آن بيان شده است كه درباره وسعت و مقدار

شمول اين اصل اجمالا در بحث قبل توضيح داده شد و درباره اصل تقليد و

اشتراط و يا عدم اشتراط آن به حيات مقلد بايد گفت ، چون دليل عمده تقليد

عقل و روش عقلاء مى باشد و در اين روش فرقى بين اموات و احياء نيست و ادله

نقليه دليل عقل نيز اطلاق دارد و شامل هر دو مورد مىشود و از طرفى ادله

عقلى و شرعى وجوب تقليد اعلم نيز اطلاق دارد ، لذا اصل جواز تقليد ، تقليد

اعلم است مطلقا چه اعلم ميت باشد و يا حى و چه تقليد ابتدائى باشد و يا

بقاء بر تقليد ، مگر دليلى بر تخصيص وارد شده باشد و اين در صورتى است كه

قبول كنيم كه حكم عقل و نظريه عقل مبنى بر تقدم شخص اعلم و افضل ، قابل

تخصيص و تقييد است و در غير اين صورت و بر حسب موازين ، اطلاق تقليد

از شخص اعلم حاكم است .

در رد نظريه جواز تقليد ابتدائى ميت دو نظريه ارائه گرديده است كه به

شرح و نقد آنها مى پردازيم :

1 - اجماع ، بالاترين دليل و بلكه تنها دليلى كه تا زمان حاضر براى رد

نظريه فوق بيان گرديده اجماع است ، جهت ورود به بحث ابتداء شرايط حجيت

اجماع را بيان نموده و آنها را بررسى مى نماييم ، اين شرايط عبارتند از :