شرح مثنوى — الجزء ١، الصفحة ٥٩

( ( 485 ) ) در يكى گفته مسير آن بود * كه حيات دل غذاى جان بود

( ( 462 ) ) پيش او در وقت و ساعت هر امير * جان بدادى گر به دو گفتى كه مير

ن 23 14 - ك 12 10

كه مير : از باب محتمل الوجهين است كه در علم بديع او را توجيه گويند . چه مىشود كه مخفف امير باشد و مىشود كه امر از مردن باشد .

چون زبون كرد آن جهودك جمله را

فتنه اى انگيخت از مكر و دها

ن ندارد - ك 12 11

دها : فكر و جودت رأى ، و دهار كه در فارسى علم و فضل است .

( ( 467 ) ) در يكى گفته كه جوع و جود تو * شرك باشد از تو با معبود تو

ن 23 20 - ك 12 14

شرك باشد : شرك نباشد هر گاه عامل خود را در ميان نبيند و عمل بحول الله و قوّته بجا آورد .

( ( 469 ) ) در يكى گفته كه واجب خدمت است * ور نه انديشهء توكل تهمت است

ن 23 22 - ك 12 15

تهمت است : چه واگذاردن امر خود را به او ياد از اين مىدهد كه امرى دارد ، و حال آن كه عبد مالك امرى نيست . و اينها و امثال اينها از وجهى صحيح و از وجهى ناصحيح است . ناقد خبير داناست .

( ( 473 ) ) قدرت خود بين كه اين قدرت از اوست * قدرت تو نعمت او دان كه هوست

ن 24 4 - ك 12 17

كه اين قدرت از اوست : بلى خود هم از اوست . به خود آ

( ( 474 ) ) در يكى گفته كزين دو بر گذر * بت بود هر چه بگنجد در نظر

ن 24 5 - ك 12 18

بت بود : كما قال مولى المتقين : كُلُّما شَغَلَكَ عَنِ الحَقِّ صَنَمُكَ . ( 1 )

( ( 475 ) ) در يكى گفته مكش اين شمع را * كاين نظر چون شمع آمد جمع را

ن 24 6 - ك 12 18

كاين نظر : يعنى وحدت در كثرت و خلوت در انجمن مطلوب است .

( ( 481 ) ) بر تو آسان كرد و خوش آن را بگير * خويشتن را در ميفكن در زحير

ن 24 12 - ك 12 22

زحير : رنج يعنى اَلطُّرُقُ اِلىَ الله بِعَدَدِ أنفاسِ الخَلائِقِ .

( ( 485 ) ) در يكى گفته مسير آن بود * كه حيات دل غذاى جان بود

ن 24 16 - ك 12 24

كه حيات دل غذاى جان بود : يعنى تفصيل داده و به تفرقه قايل شده ميان معقولات روحانيه و

( 1 ) منبع يافت نشد . .