شرح مثنوى — الجزء ١، الصفحة ٥١

( ( 326 ) ) شاه احول كرد در راه خدا * آن دو دمساز خدايى را جدا

حيرت ممدوحه - كه از استغراق در محبت اوست . و قال سيّد المحبين حبيب الله : رَبِّ زِدنى فيكَ تَحَيُّراً . ( 1 )

( ( 314 ) ) آن يكى را روى او شد سوى دوست * وين يكى را روى او خود روى اوست

( ( 314 ) ) آن يكى را روى او شد سوى دوست * وين يكى را روى او خود روى اوست

ن 16 9 - ك 9 3

آن يكى را روى او شد سوى دوست : چه در مقام تعلق به دوست است ، بل در مقامِ : تَخَلَّقُوا بِأخلاقِ الله . ( 2 )

وين يكى را روى او خود روى اوست : چه در مقام تحقق به اوست ، چون كروبيان باقين به بقاء الله تعالى .

( ( 315 ) ) روى هر يك مىنگر مىدار پاس * بو كه گردى تو ز خدمت رو شناس

( ( 315 ) ) روى هر يك مىنگر مىدار پاس * بو كه گردى تو ز خدمت رو شناس

ن 16 10 - ك 9 4

پاس : فارسى ، نگه داشتن و استوار داشتن .

بو كه گردى : بو ، مخفف بوده باشد ، بسيار آيد ، و گذشت . خاقانى فرمايد :

پاى نهم در عدم بو كه بدست آورم

هم نفسى تا كند درد دلم را دوا

و در كلام مولوى جناس دارد با بو كه به معنى معروف است . و بوشناسى معنوى مراد است كه كشف و شهود معنوى باشد ، و تأويل اِنَّ لله فى أيامِ دَهرِكُم نَفَحاتٌ ( 3 )

است ، نه بوشناسى كه در كشف صورى معتبر است .

( ( 321 ) ) شير پشمين از براى كدّ كنند * بو مسيلم را لقب احمد كنند

( ( 321 ) ) شير پشمين از براى كدّ كنند * بو مسيلم را لقب احمد كنند

ن 16 16 - ك 9 7

كد : تكدى ، به كاف عربى .

بو مسيلم : كسى بود كه ادعاى پيغمبرى كرد .

( ( 323 ) ) آن شراب حق ختامش مشك ناب * باده را ختمش بود گند و عذاب

( ( 323 ) ) آن شراب حق ختامش مشك ناب * باده را ختمش بود گند و عذاب

ن 16 19 - ك 9 8

ختامش : اشارت است به آيهء شريفه : * ( يُسْقَوْنَ مِنْ رَحِيقٍ مَخْتُومٍ خِتامُه مِسْكٌ 83 : 25 - 26 . ( 4 )

( ( 326 ) ) شاه احول كرد در راه خدا * آن دو دمساز خدايى را جدا

( ( 326 ) ) شاه احول كرد در راه خدا * آن دو دمساز خدايى را جدا

ن 17 1 - ك 9 11

آن دو دمساز خدايى را جدا : با آن كه انبيا و اوليا نور واحدند و تفاوت به حسب صور است نه به حسب معنى .

( 1 ) منبع يافت نشد . .

( 2 ) ظاهراً اين جمله حديث نيست . رك : محجة البيضاء ، ج 8 ، ص 25 .

( 3 ) عوالى اللآلي ، ج 1 ، ص 296 : الافتر صروالها .

( 4 ) قرآن كريم ، سورهء مطففين ، آيهء 25 .