شرح مثنوى — الجزء ١، الصفحة ٣٩٥

( ( 3136 ) ) گر نبودى او مسبّح بطن نون * حبس و زندانش بدى تا يبعثون

بَشَرٌ مِثْلُنا ) * 36 : 15 ( 1 )

.

( ( 3114 ) ) در تو هست اخلاق آن پيشينيان * چون نمىترسى كه تو باشى همان

( ( 3114 ) ) در تو هست اخلاق آن پيشينيان * چون نمىترسى كه تو باشى همان

ن 347 13 - ك 126 40

باشى همان : چه صنف و نوع محفوظند به تعاقب اشخاص « وَلِكُلِّ فِرعَونٍ مُوسى » . و اينكه علما و عرفا ، فراعنه و نمارده و دجاجله و نحو اينها گويند مجاز نيست . و قُلتُ :

معنيش را رجعت و تكرار نيست

گر به صورت رجعت و تكرار داشت

نى درش معمور و نى سقف و نه بام

نى در آن بهر ضيافى هيچ جام

ن ندارد - ك 127 1

ضيافى : مهمانى .

نى در آن از بهر مهمان آب و چاه

نى يكى همسايه كو باشد پناه

ن ندارد - ك 127 1

آب و چاه : به عطف ، نه به اضافه .

( ( 3122 ) ) خانهء بىزينهار و جاى تنگ * كه درو نه روى مىماند نه رنگ

( ( 3122 ) ) خانهء بىزينهار و جاى تنگ * كه درو نه روى مىماند نه رنگ

ن 348 1 - ك 127 2

زينهار : اينجا پناه .

( ( 3125 ) ) گفت جوجى با پدر اى ارجمند * و الله اين را خانهء ما مىبرند

( ( 3125 ) ) گفت جوجى با پدر اى ارجمند * و الله اين را خانهء ما مىبرند

ن 348 3 - ك 127 3

جوجى : ( به ضم جيم اول يا خاء معجمه در اول و جيم عربى يا فارسى [ چ ] در ثانى ، و ياء نسبت ) منسوب به تاج درويشى . چه جوج به هر دو تقدير به معنى تاج گوشتى خروس و تيزى طاق و ايوان و غير آن آمده . فارسى .

( ( 3134 ) ) يوسف وقتى و خورشيد سما * زين چه و زندان بر آ و رو نما

( ( 3134 ) ) يوسف وقتى و خورشيد سما * زين چه و زندان بر آ و رو نما

ن 348 13 - ك 127 8

يوسف وقتى :

جاه تو و اقطار جهان يوسف و زندان

جاى تو و تجويف فلك يونس و ماهى

توبه صورت كلوخى افتاده در آفتاب عالمتاب جان ، و به معنى نورى محيط و بىكران ، و به مراتب اقهر و ابهر و برتر از انوار عرضيهء بىتعقل و بىجان

( ( 3135 ) ) يونست در بطن ماهى پخته شد * مخلصش را نيست از تسبيح بد

( ( 3135 ) ) يونست در بطن ماهى پخته شد * مخلصش را نيست از تسبيح بد

ن 348 14 - ك 127 9

بُدّ : چاره .

( ( 3136 ) ) گر نبودى او مسبّح بطن نون * حبس و زندانش بدى تا يبعثون

( ( 3136 ) ) گر نبودى او مسبّح بطن نون * حبس و زندانش بدى تا يبعثون

ن 348 15 - ك 127 9

( 1 ) قرآن كريم ، سورهء يس ، آيهء 15 . .