شرح مثنوى — الجزء ١، الصفحة ٣٤٩

( ( 2166 ) ) يك بدست از جمع رفتن يك زمان * مكر شيطان باشد اين نيكو بدان

عهدها . و همچنين در آيه است : * ( وَاِحْفَظُوا أَيْمانَكُمْ 5 : 89 ( 1 )

. يعنى محافظت كنيد يمينها و قسمهاى خود را .

( ( 2155 ) ) چون تو را آن چشم باطن بين نبود * گنج مىپندار اندر هر وجود

ن 301 14 - ك 112 8

اندر هر وجود : چنان كه گفته است :

نيازارم ز خود هرگز دلى را

كه مىترسم در آن جاى تو باشد

( ( 2146 ) ) پس صلهء ياران ره لازم شمار * هر كه باشد گر پياده گر سوار

ن 301 5 - ك 112 9

پس صله : يعنى تأويل صلهء ارحام - كه در شريعت حثّ بر آن شده است - اين است كه و ارحام معنويه عقول مجرده و ارواح مكرمه است .

( ( 2156 ) ) آمد از حق سوى موسى اين عتيب * كاى طلوع ماه ديده تو ز جيب

ن 301 17 - ك 112 14

عتيب : امالهء عتاب است .

( ( 2163 ) ) هر كه خواهد همنشينى با خدا * گو نشيند در حضور اولياء

ن 302 1 - ك 112 17

گو نشيند در حضور اولياء : زيرا كه ايشان مظهر اعظم و مجلاى اتمّ و آينهء تمام اسماء و صفاتند .

معرفت ايشان معرفت خدا ، و محبت ايشان محبت او ، و بغض ايشان بغض او ، و قلب ايشان عرش مجيد او . چه عرش ؟ عرشى فانى در ذى العرش پس كسى كه در نزد تخت سلطان باشد چگونه در محضر سلطان نيست ؟ خاصه چنين تختى كه همه نمودارى سلطان است . و فانى را حكمى نيست جز حكم مفنى فيه ، و از براى اولياء نيست مگر عين ثابتى كه در واقع به حسب وجود و در نظر شهود او فانى است . پس نيستىاند هستى نما ، به اعتبار همان تعيّن اعتبارى . و اين است كه در بعض احاديث ولويه مأثور است كه « لَنا مَعَ الله حالاتٌ هُوَ نَحنُ وَنَحنُ هُوَ وَهُوَ هُوَ وَنَحنُ نَحنُ » ( 2 )

( ( 2165 ) ) هر كه را ديو از كريمان وابرد * بىكسش يابد سرش را او برد

ن 302 3 - ك 112 18

وابرد : يكى به ضم باء و يكى به فتح . پس ايطاء نيست . و در بعض نسخ : « واخورد » .

( ( 2166 ) ) يك بدست از جمع رفتن يك زمان * مكر شيطان باشد اين نيكو بدان

ن 302 4 - ك 112 19

بدست : وجب ، كه به عربى شِبر گويند .

( 1 ) قرآن كريم ، سورهء مائده ، آيهء 89 . .

( 2 ) منبع يافت نشد . .