شرح مثنوى — الجزء ١، الصفحة ٣٤٤

( ( 2050 ) ) پيش گاوى سجده كردى از خرى * گشت عقلت صيد سحر سامرى

مهل تو جنس را : جنس ، نفس ملهمه است و نفس مطمئنه .

( ( 2040 ) ) گرد از دريا بر آوردم عيان * تا رهيديت از شر فرعونيان

ن 296 1 - ك 110 22

گرد از دريا : اشارت است به قول حق تعالى : * ( وَإِذْ فَرَقْنا بِكُمُ اَلْبَحْرَ فَأَنْجَيْناكُمْ وَأَغْرَقْنا آلَ فِرْعَوْنَ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ 2 : 50 ( 1 )

( ( 2041 ) ) ز آسمان چل ساله كاسه و خوان رسيد * وز دعاام جوى از سنگى دويد

ن 296 2 - ك 110 22

آسمان : اشارت است به قول حق تعالى : * ( وَأَنْزَلْنا عَلَيْكُمُ اَلْمَنَّ وَاَلسَّلْوى 2 : 57 ( 2 )

جوى از سنگى : اشارت است به قول حق تعالى : * ( فَقُلْنَا اِضْرِبْ بِعَصاكَ اَلْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْه اِثْنَتا عَشْرَةَ عَيْناً 2 : 60 ( 3 )

چوب شد در دست من نر اژدها

آب خون شد بر عدوى ناسزا

ن ندارد - ك 110 23

اژدها : * ( فَإِذا هِيَ ثُعْبانٌ مُبِينٌ 7 : 107 ( 4 )

آب خون شد : در حق قبطى ، و آب بود در حق سبطى .

شد عصا مار و كفم شد آفتاب

آفتاب از عكس نورم شد شهاب

ن ندارد - ك 110 23

كفم شد : * ( وَنَزَعَ يَدَه فَإِذا هِيَ بَيْضاءُ لِلنَّاظِرِينَ 7 : 108 ( 5 )

( ( 2043 ) ) بانگ زد گوساله اى از جادوى * سجده كردى كه خداى من تويى

ن 296 4 - ك 110 24

بانگ زد گوساله : * ( وَاِتَّخَذَ قَوْمُ مُوسى مِنْ بَعْدِه مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَداً لَه خُوارٌ 7 : 148 ( 6 )

( ( 2047 ) ) سامرى خود كه باشد اى سگان * كه خدايى بر تراشد در مهان

ن 296 8 - ك 110 26

مهان : به ضم ميم ، خوار ، عربى است .

( ( 2050 ) ) پيش گاوى سجده كردى از خرى * گشت عقلت صيد سحر سامرى

ن 296 11 - ك 110 28

از خرى : جمع كردن گاو و خر و صيد از باب مراعاة النظير است .

( 1 ) قرآن كريم ، سورهء بقره ، آيهء 50 . .

( 2 ) قرآن كريم ، سورهء بقره ، آيهء 57 . .

( 3 ) قرآن كريم ، سورهء بقره ، آيهء 60 . .

( 4 ) قرآن كريم ، سورهء اعراف ، آيهء 107 . .

( 5 ) قرآن كريم ، سورهء اعراف ، آيهء 108 . .

( 6 ) قرآن كريم ، سورهء اعراف ، آيهء 148 . .