شرح مثنوى — الجزء ١، الصفحة ٣٠٥
( ( 1339 ) ) اين قيامت ز ان قيامت كى كم است * آن قيامت زخم و اين چون مرهم است
* ( أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ 7 : 143 ( 1 )
، و هر بار ملايكه به شكلهاى مهيب فرود آمدندى و گرد بر گرد طور گشتندى و سخنهاى سخت و تعريض گفتندى ، و موسى - عليه السلام - همچنان در سؤال مبالغه مىكرد ، تا آن كه چون بار ديگر رَبِّ أرِنى أنظُرُ إلَيكَ گفت ، هفتاد هزار موسى را ديد كه پشمينه‌ها بر سر بسته و عصاها در دست گرفته ، ديدار جويان رَبِّ أرِنى أنظُرُ إلَيكَ مىگفتند .
و مقرّب اين معنى ، آن كه تو هم كه پيغمبر نيستى و نظر توحيد خاصى را ندارى ، صور كثيره دارى كه لا تعدّ و لا تحصى . چه در الواح عِلويه و سِفليه صور تو ثبت است در نفوس فلكيه و در نفوس عرضيه و در خيالات و در صيقليات .
و گذشت كه شيئيت شىء به صورت است ، پس چه باشد امر آنان كه اَنفُسُهُم فِى النُّفُوسِ وَأرواحُهُم فِى الأرواحِ وَاَشباحُهُم فِى الاشباح و جان عالمند و جانِ جان را آيت كبرىاند . * ( أَ لَمْ تَرَ إِلى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ اَلظِّلَّ 25 : 45 ( 2 )
.
( ( 1330 ) ) مىرهاند كوه از آن آواز و قال * صد هزاران چشمهء آب زلال
( ( 1330 ) ) مىرهاند كوه از آن آواز و قال * صد هزاران چشمهء آب زلال
ن 262 17 - ك 99 26
مىرهاند : يعنى مىشكافد به سبب آن آوازها كه قدرت حقند در آن كوه ، چشمه‌هاى علم و معرفت . و اراضى قلوب مستفيدان از آنها سبز و خرّم مىگردد به حيات حقيقى علوم و معارف .
( ( 1332 ) ) ز ان شهنشاه همايون نعل بود * كه سراسر طور سينا لعل بود
( ( 1332 ) ) ز ان شهنشاه همايون نعل بود * كه سراسر طور سينا لعل بود
ن 262 19 - ك 99 27
لعل بود : كه « الصُّحبَةُ مُسرِيَةٌ » .
( ( 1334 ) ) نى ز جان يك چشمه جوشان مىشود * نى بدن از سبز پوشان مىشود
( ( 1334 ) ) نى ز جان يك چشمه جوشان مىشود * نى بدن از سبز پوشان مىشود
ن 262 21 - ك 99 28
نى ز جان : نه در جانِ علمى و نه در بدن عملى .
( ( 1336 ) ) كو حميت تاز تيشه وز كلند * اين چنين كه را به كلَّى بر كنند
( ( 1336 ) ) كو حميت تاز تيشه وز كلند * اين چنين كه را به كلَّى بر كنند
ن 263 1 - ك 99 29
تاز تيشه : و همّت رياضت .
( ( 1339 ) ) اين قيامت ز ان قيامت كى كم است * آن قيامت زخم و اين چون مرهم است
( ( 1339 ) ) اين قيامت ز ان قيامت كى كم است * آن قيامت زخم و اين چون مرهم است
ن 263 4 - ك 99 30
اين قيامت : وجود انسان كامل و مكمّل كه قائم عند الله القيّوم است و ناكس الرأس و مخلَّد الى ارض البدن ، و زمينگير نيست . چنان كه جاى ديگر فرموده : « كاى قيامت تا قيامت راه چند » .
ز ان قيامت كى كم است : كه آن قيامت چنان كه كوهها را بر كند - كما قال الله تعالى : * ( يَنْسِفُها رَبِّي نَسْفاً 20 : 105 ( 3 )
- اين قيامت كوههاى انانيت را بر كند .
( 1 ) - قرآن كريم ، سورهء اعراف ، آيهء 143 . .
( 2 ) قرآن كريم ، سورهء فرقان ، آيهء 45 . .
( 3 ) قرآن كريم ، سورهء طه ، آيهء 105 . .