شرح مثنوى — الجزء ١، الصفحة ٢٩١

( ( 1177 ) ) تا كه نفريبد شما را شكل من * نقل و مىنوشيد پيش از نقل من

ن 255 2 - ك 96 43

تا بازان : يعنى تا آن شويد كه اوّل بوديد . * ( كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ 7 : 29 . ( 1 )

و اگر جمع « باز » باشد خالى از ايطاء نخواهد بود . و اين مثل آن است كه :

سين انسان چون كه خيزد از ميان

اوّل و آخر نماند غير آن

ن 255 6 - ك 97 2

ارجعى : اشارت است به كريمهء * ( يا أَيَّتُهَا اَلنَّفْسُ اَلْمُطْمَئِنَّةُ اِرْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً 89 : 27 - 28 ( 2 )

ن 255 7 - ك 97 3

در تجلَّى : يعنى در مرتبهء ذات هيچ چيز راه ندارد ، و در مقام ظهور مملوّ از آنم و مظهر اعظم آنم .

ظهور تو به من است و وجود من از تو

فلست تظهر لولاى لم اكن لولاك

ن 255 11 - ك 97 5

چون فنا شد : يعنى چون تعيّن و اضافهء وجود مطلق به تعيّن ساقط شد ، كه التوحيد اسقاط الاضافات .

او ماند فرد : و از نخستين هم مايى ما فنا بود ولى در پندار سرابى بود كه * ( يَحْسَبُه اَلظَّمْآنُ ماءً 24 : 39 ( 3 )

، به رياضات و ذكرِ مشفوع به فكر ساقط شد .

پيش پاى اسب او : كه به يغماى دل و جان بلكه وجودات اين و آن برون تاخته و تيغ قهر وا فنا آخته ، گردم چو گرد : متلاشى و هبا .

ن 255 12 - ك 97 5

خاك شد : فناء فى الله .

نشان پاى او : بقاء با لله .

ن 255 14 - ك 97 6

نقل و مىنوشيد : تأويلش تجلَّى جمالى و جلالى بر انسان كامل .

پيش از نقل من : يعنى پيش از انتقال من و رجوع من به اصل . و در اين مصراع جناس محرّف است .

( 1 ) قرآن كريم ، سورهء اعراف ، آيهء 29 . .

( 2 ) قرآن كريم ، سورهء فجر ، آيهء 27 . .

( 3 ) قرآن كريم ، سورهء نور ، آيهء 39 . .